Het spirituele testament van kardinaal Karlic, een van de auteurs van de catechismus
Catholic News Agency |
13 september 2025
Disclaimer: Samenvatting en vertaling gemaakt met AI. Kan onregelmatigheden bevatten. Klik hier voor het originele bericht.
De aartsdiocese van Paraná in Argentinië heeft het spirituele testament van kardinaal Estanislao Karlic gepubliceerd, een maand na zijn overlijden op 8 augustus op 99-jarige leeftijd. Karlic, een van de auteurs van de Catechismus van de Katholieke Kerk, schreef het testament in 2024 in het Benedictijner klooster Onze Lieve Vrouw van Paraná. In zijn testament sprak hij zijn dankbaarheid uit voor zijn leven, zijn ouders, en het priesterschap. Hij richtte zich ook tot het Argentijnse volk en het belang van broederschap en respect. Kardinaal Karlic, geboren op 7 februari 1926 in Oliva, had een indrukwekkende carrière en was jarenlang aartsbisschop van Paraná en voorzitter van de Argentijnse Bisschoppenconferentie. In een telegram ter nagedachtenis verwees paus Leo XIV naar Karlic als een oprechte herder die zijn leven aan de dienst van God en de Kerk wijdde.
Nuntius mgr. De Wit Guzmàn maakt kennis met bisschoppenconferentie
Dit bericht is met toestemming overgenomen. Klik hier voor het originele bericht.
Op dinsdag 8 september heeft de nieuwe apostolisch nuntius in Nederland, aartsbisschop Santiago Ignacio De Wit Guzmán (op de foto links), kennis gemaakt met de Nederlandse bisschoppen. De bisschoppen ontvingen hem tijdens hun maandelijkse vergadering en gebruikten samen de lunch. Ook mgr. Jan Thomas Limchua, secretaris van de nuntiatuur in Den Haag, was bij de ontvangst aanwezig.
Mgr. De Wit Guzmán vertelde over zijn eerdere standplaatsen als pauselijk diplomaat voor de Heilige Stoel, onder meer in verschillende landen in het Caribisch gebied, waaronder Suriname. Ook keek hij terug op zijn eerdere verblijf in Nederland als secretaris van de apostolische nuntiatuur, zo’n twintig jaar geleden.
Zowel de nuntius als de bisschoppen constateerden dat de situatie in de Nederlandse kerkprovincie sindsdien veranderd is. Hij ziet in de huidige tijd tekenen van groei en hoop. De bisschoppen bevestigden dat en benoemden onder meer de concrete belangstelling voor het geloof onder nieuwe generaties, wat tot uiting komt in een toenemend aantal toetredingen tot de katholieke Kerk in de afgelopen jaren.
Geloofsbrieven
De officiële aanbieding van de geloofsbrieven van mgr. De Wit Guzmàn aan de Nederlandse koning stond eerst voor de week na zijn aankomst gepland, maar is uitgesteld vanwege het overlijden van koning Harald van Noorwegen. De aanbieding zal nu eind oktober plaatsvinden.
Foto’s: Ramon Mangold. Foto boven: de nuntius wordt begroet door mgr. Van den Hende, voorzitter van de conferentie. Foto midden: begroeting door kardinaal Eijk. Foto onder: de nuntius te midden van de Nederlandse bisschoppen.
Caritascolumn: Moreel beraad over AI is dringend nodig
Dit bericht is met toestemming overgenomen. Klik hier voor het originele bericht.
In augustus mocht ik in kasteel Heeswijk een lezing houden over de recente encycliek Magnifica humanitas van paus Leo XIV over de invloed van kunstmatige intelligentie (AI). Tal van media berichten over deze snelle technologische ontwikkeling. Ik ben blij dat de paus als invloedrijk moreel leider ons uitnodigt om stil te staan bij de gevolgen voor mens en samenleving. Sinds 1891 publiceren pausen rondzendbrieven over actuele maatschappelijke ontwikkelingen en proberen zij daarbij vanuit de katholieke visie op de rechtvaardige samenleving kanttekeningen te plaatsen en vragen te stellen.
Babel en Jeruzalem
Het zal duidelijk zijn dat kunstmatige intelligentie veel kansen biedt. Door automatisering van processen bij bedrijven en overheden kan efficiënter worden gewerkt en de productiviteit worden verhoogd. Geestdodend werk kan door AI worden overgenomen. Op het terrein van de medische zorg, het onderwijs en vele andere gebieden kunnen grote stappen voorwaarts worden gezet. Maar de paus is niet naïef. Technologie is nooit neutraal, maar krijgt altijd de trekken van degenen die haar bedenken, financieren en gebruiken. De paus vraagt meerdere keren in zijn encycliek welke belangen worden gediend. Tegen die achtergrond ziet de paus twee mogelijke ontwikkelingen, die hij verbindt met Bijbelse beelden: Babel of Jeruzalem. Babel staat dan voor een samenleving met uniformiteit zonder diversiteit. Een samenleving zonder God die zwakken opoffert en dreigt uit te monden in ontmenselijking. Jeruzalem staat bij de paus voor een samenleving waarin technologie wordt ingebed in gedeelde verantwoordelijkheid, luisteren naar elkaar en onderlinge samenwerking onder de zegen van God.
Macht en tegenmacht
Voor paus Leo is technologie een geschenk én een gevolg van menselijke creativiteit. De menselijke waardigheid moet altijd het primaat houden. AI kan nooit een moreel handelend wezen zijn en moet dus altijd onder menselijke verantwoordelijkheid blijven. Een en ander impliceert dan ook transparantie en regulering. Alleen door internationale regels en democratische controle kunnen machtsconcentraties worden voorkomen. Nu al zien wij een zorgwekkende concentratie van kennis en kapitaal bij een kleine groep techbedrijven. Recent sprak de Leidse hoogleraar Reijer Passchier over het gevaar van digitaal feodalisme. Goede spelregels en checks and balances zijn belangrijk om sociale ontwrichting te voorkomen.
Veiligstellen humaniteit
De paus wil de humaniteit beschermen. Wij leven in een samenleving vol polarisatie. AI kan die versterken door desinformatie en manipulatie. Veel deskundigen voorzien ook een groot verlies van arbeidsplaatsen. Overheden moeten daarom nu al plannen maken om mensen om te scholen en zo massale maatschappelijke onrust te voorkomen. De voorziene stijging van de welvaart door AI kan leiden tot groeiende economische ongelijkheid. Nu al gaan stemmen op om dat te voorkomen door iedere burger te voorzien van een basisinkomen of zelfs een basiskapitaal.
Oorlog en vrede
Paus Leo presenteert zich ook in deze encycliek als vredespaus. Bekend is zijn uitspraak tijdens de mis van Palmzondag dat God niet luistert naar het gebed van mensen die bloed aan hun handen hebben. Rond oorlog en vrede mag de morele verantwoordelijkheid nooit worden overgedragen aan autonome wapensystemen. In navolging van paus Franciscus schrijft de huidige paus dat de leer van de rechtvaardige oorlog verouderd is. Een defensieve oorlog kan soms nodig zijn, maar is nooit rechtvaardig of heilig. Zij is altijd het gevolg van menselijke zondigheid.
Moreel beraad
Paus Leo vraagt om technologische innovatie altijd te laten samengaan met het behoud van de menselijke waardigheid en een beschaving van liefde. In deze tijd van AI is een moreel beraad over nieuwe spelregels ontzettend belangrijk. De paus kan een belangrijke stem zijn in het morele debat.
Mgr. Gerard de Korte is bisschop-referent voor Kerk en Samenleving en bisschop van ’s-Hertogenbosch
Duizenden van West-Afrika’s jonge katholieken komen bijeen op de allereerste regionale jongerendienst in Ghana
Disclaimer: Vertaling gemaakt met AI. Kan onregelmatigheden bevatten. Klik hier voor het originele bericht.
Krachtige boodschappen verschijnen op billboards in heel Ghana terwijl duizenden jonge katholieken uit West-Afrika deze week in Accra samenkomen.
Gabriel Asempa Antwi - Accra
Voor de organisatoren van de allereerste West Africa Youth Days (WAYD) 2026 is de bijeenkomst van duizenden jonge mensen in Accra een oproep aan jongeren om "actoren en agenten van vrede en hoop" te worden in een regio die wordt geconfronteerd met diepgaande sociale, politieke en veiligheidsuitdagingen.
Katholieke jeugd: heb moed
WAYD 2026 vindt plaats in Accra van 7 september tot 11 september, met de belangrijkste activiteiten op Achimota School. Bijna 4.000 jonge katholieken uit de landen die zijn vertegenwoordigd door de Regionale Bisschoppenconferentie van West-Afrika (RECOWA) zijn aanwezig.
Het thema, "Heb moed: Katholieke jeugd als actor en agent van vrede en hoop in West-Afrika," geeft de bijeenkomst een betekenis die verder reikt dan een conventionele katholieke jeugdviering.
West-Afrika is een regio waar miljoenen jonge mensen opgroeien te midden van politieke onzekerheid, gewelddadig extremisme, communautaire spanningen, economische moeilijkheden, werkloosheid, migratiedruk en een steeds meer betwiste informatieomgeving.
In delen van de regio staan democratische instellingen onder zware druk, terwijl conflicten en onveiligheid gemeenschappen blijven verstoren en gezinnen verplaatsen.
Hedendaags West-Afrika
Tegen deze achtergrond vraagt de katholieke kerk haar jongeren niet alleen om te bidden voor vrede, maar om deel te nemen aan het opbouwen ervan.
Voor een jonge katholiek in Ghana, Nigeria, Ivoorkust, Liberia, Sierra Leone, Togo of een van de andere landen die op de bijeenkomst vertegenwoordigd zijn, is vrede geen abstract theologisch concept. Het kan betekenen dat je samenleeft met mensen van verschillende etnische groepen en politieke loyaliteiten, hatelijke uitingen online weerstaat, manipulatie weigert, meningsverschillen zonder geweld oplost en de moed vindt om gemeenschappen te dienen die het moeilijk hebben.
In die zin spreekt het thema van WAYD 2026 rechtstreeks de realiteiten van hedendaags West-Afrika aan.
Een regionale kerkelijke bijeenkomst rond haar jongeren
Het evenement wordt georganiseerd onder de auspiciën van RECOWA en regionale katholieke jeugdstructuren, met de kerk in Ghana als gastheer.
De Ghanaese katholieke gemeenschap heeft zich uitgebreid mobiliseerd voor het evenement. Aartsbisschop John Bonaventure Kwofie van Accra heeft priesters, religieuzen en leken opgeroepen om zich geestelijk en materieel voor te bereiden op de komst van jonge pelgrims, daarbij de verantwoordelijkheid voor de gastvrijheid omschrijvend als zowel een privilege als een grote taak voor de lokale kerk.
De Ghana National Catholic Youth Council heeft het evenement eveneens gepositioneerd als een belangrijke uitdrukking van jeugdgeloven, gemeenschap en dienstbaarheid.
Jeugdigheid en regionale solidariteit
De voorbereiding is op zich al onderdeel van het verhaal geworden. Katholieke jeugdgroepen en bisdommen hebben zich betrokken bij mobilisatie, fondsenwerving en voorbereidingen om deelnemers te verwelkomen. De visuele identiteit van het evenement - nu prominent weergegeven op openbare billboards in Accra - combineert katholieke symboliek met Ghanees en West-Afrikaans cultureel motieven, waarbij een boodschap van geloof, jeugdigheid en regionale solidariteit wordt gecommuniceerd.
De bijeenkomst wordt daarom gepositioneerd niet zomaar als een nationale katholieke gebeurtenis, maar als een regionale ontmoeting met implicaties voor de bredere West-Afrikaanse gemeenschap.
Voorbij vijf dagen in Accra
De eerste West Africa Youth Days zijn daarom niet alleen bedoeld om jonge katholieken samen te brengen. Het gaat om het creëren van relaties over grenzen, culturen en talen heen - relaties die kunnen helpen de overtuiging te versterken dat West-Afrika meer is dan een verzameling buurlanden.
Dank u voor het lezen van ons artikel. U kunt up-to-date blijven door u te abonneren op onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier.
Synode: Rapporten gepubliceerd over de relaties tussen bisschoppen, het gewijde leven en ad limina bezoeken
Disclaimer: Vertaling gemaakt met AI. Kan onregelmatigheden bevatten. Klik hier voor het originele bericht.
Het Generaal Secretariaat van de Synode heeft op dinsdag het Eindrapport van Studiegroep nr. 6 vrijgegeven over de herziening, vanuit een synodale en missionaire perspectief, van de documenten over de relaties tussen bisschoppen, gewijde levens en kerkelijke verenigingen. Ook werd het tweede deel - betreffende ad limina bezoeken - van het Eindrapport van Studiegroep nr. 7 over bepaalde aspecten van de figuur en het ambt van de bisschop vanuit een synodale en missionaire perspectief vrijgegeven.
Het Generaal Secretariaat van de Synode heeft vandaag het Eindrapport van Studiegroep nr. 6 vrijgegeven over de herziening, vanuit een synodale en missionaire perspectief, van de documenten over de relaties tussen bisschoppen, gewijde levens en kerkelijke verenigingen. Ook werd het tweede deel - betreffende ad limina bezoeken - van het Eindrapport van Studiegroep nr. 7 over bepaalde aspecten van de figuur en het ambt van de bisschop vanuit een synodale en missionaire perspectief vrijgegeven.
Door Vatican News
"Er is geen missie zonder getransformeerde relaties. Tussen een bisschop en religieuze gemeenschappen, tussen een bisschop en het deel van het Volk van God dat aan hem is toevertrouwd, tussen een lokale Kerk, de Kerken binnen hetzelfde grondgebied, en de Bisschop van Rome, geldt dezelfde regel: we luisteren naar elkaar, we komen tot een begrip, we wisselen gaven uit. Beide teksten richten zich op wat de Synode 'gedifferentieerde medeverantwoordelijkheid' heeft genoemd."
Deze woorden van kardinaal Mario Grech, Secretaris-Generaal van de Synode, vatten de essentie samen van de Eindrapporten van twee Studiegroepen die vandaag, dinsdag 8 september, zijn gepubliceerd. Dit zijn het Eindrapport van Studiegroep nr. 6 over "De herziening, vanuit een synodale en missionaire perspectief, van de documenten die betrekking hebben op de relatie tussen bisschoppen, gewijde levens en kerkelijke gemeenschappen", en het tweede deel - betreffende ad limina bezoeken - van het Rapport van Studiegroep nr. 7 over "Sommige aspecten van de persoon en het ambt van de bisschop (criteria voor het selecteren van kandidaten voor het episcopaat, de rechterlijke functie van bisschoppen, en de aard en het verloop van ad limina bezoeken) vanuit een synodale en missionaire perspectief". Het eerste deel werd gepubliceerd op 5 mei.
Operationele voorstellen te overleggen aan de paus
Een persbericht uitgegeven door het Generaal Secretariaat van de Synode zei dat paus Leo XIV heeft verordend dat de Eindrapporten openbaar gemaakt worden om met het gehele Volk van God de vruchten van de reflectie en het onderscheidingsproces te delen, en daarmee een concrete uitdrukking te geven aan een van de essentiële kenmerken van een synodale Kerk: transparantie en verantwoording."
Het wordt ook benadrukt dat "De twee teksten voorstellen bevatten die aan de Heilige Vader zijn voorgelegd aan het einde van het werk van de respectievelijke Groepen. Het zijn derhalve geen besluiten die al zijn genomen, maar aanwijzingen die de bevoegde Dicasteriën en het Generaal Secretariaat van de Synode zullen vertalen in operationele voorstellen die aan de Heilige Vader moeten worden voorgelegd."
Een relationele bekering bevorderen
"Het Eindrapport van Studiegroep 6 is opgesteld 'om de Heilige Vader reflecties en praktische suggesties aan te bieden' met betrekking tot de dringende behoefte om een 'relationele bekering' te bevorderen onder bisschoppen, gewijde levens en kerkelijke verenigingen - verenigingen van gelovigen, kerkelijke bewegingen en nieuwe gemeenschappen. Het doel is om verder te gaan dan functionele of louter hiërarchische benaderingen naar relaties die zijn gebaseerd op vertrouwen, wederzijds luisteren en een genereuze uitwisseling van gaven. Dit houdt een concrete verbintenis tot transformatie in, zowel intern - van harten en houdingen - als structureel - van taal, methoden en ruimtes voor ontmoeting.
"De voorstellen zijn gestructureerd rond drie gebieden: relaties tussen bisschoppen en gewijde levens; samenwerking tussen Bisschoppelijke Conferenties en Conferenties van Major Superieuren; en relaties tussen kerkelijke verenigingen en lokale Kerken".
"De resultaten werden geleidelijk vergeleken en herwerkt, culminerend in een uiteindelijke synthese gericht op praktijk."
Relaties tussen bisschoppen en gewijde levens
"In het eerste gebied stelt de Groep de ontwikkeling van teologische en juridische criteria voor ter beoordeling van de goedkeuring van nieuwe instituten, verenigingen van apostolisch leven en opkomende vormen; de benoeming in elk bisdom van een afgevaardigde of vicaris voor gewijde levens, met jaarlijkse vergaderingen onder bisschoppen, gewijde personen en Conferenties van Major Superieuren; en synodale begeleiding tijdens de meer delicate overgangen die veel instituten doormaken - afnemende roepingen, de opheffing van gemeenschappen en de toewijzing van activa - door middel van op maat gemaakte bezoeken, dialogruimtes en geestelijke ondersteuning. Het Rapport roept ook op tot verplichte contracten of overeenkomsten tussen bisdommen en instituten die de missie, vorming, gendergelijkheid, beloning en het beheer van activa reguleren, vergezeld van bemiddelingscommissies, deadlines en verantwoordingsindicatoren."
Ad Limina Bezoeken: samenwerking tussen bisschoppen en major superieuren
"Met betrekking tot de samenwerking tussen Bisschoppelijke Conferenties en Conferenties van Major Superieuren suggereert het Rapport eerst dat ad limina Bezoeken gezamenlijk door beiden worden voorbereid, zodat de dialoog met de Apostolische Stoel de gehele kerkelijke realiteit van een bepaald grondgebied kan weerspiegelen. Het stelt ook kansen voor broederschap voor, zoals retraites en jubilea, evenals jaarlijkse vergaderingen van de respectieve Generale Secretariaten om wederzijds begrip te bevorderen; gezamenlijke vorming, met modules over synodaliteit, ecclesiologie en leiderschap die samen in seminaries, noviciaten en opleidingscentra worden aangeboden; en jaarlijkse multidisciplinaire initiatieven ten dienste van de randgebieden. Op structureel niveau roept het Rapport op tot duidelijke protocollen voor de pastorale samenwerking en beschikbare middelen, de aanwezigheid van religieuze vertegenwoordigers binnen Bisschoppelijke Conferenties, en de volledige vertegenwoordiging van gewijde personen en leken in besluitvormingsorganen."
Insluiting van kerkelijke groepen in diocesane pastorale plannen
"Met betrekking tot de relaties tussen kerkelijke verenigingen en lokale Kerken, roept het Rapport op tot grotere terminologische duidelijkheid (verenigingen van gelovigen, bewegingen, nieuwe gemeenschappen), ondersteund door kwalitatief luisteren naar moderatoren en bisschoppen die in staat zijn om concrete uitdagingen en praktijken te identificeren. Het roept op tot een systematische opname van kerkelijke verenigingen in diocesane pastorale plannen en participatieve organen - adviesorganen, pastorale raden en synodale assemblées - en stelt de ontwikkeling voor van netwerken onder verenigingen voor gezamenlijke projecten, middelen delen en de bevordering van charismatische complementariteit. Op het gebied van vorming stelt het programma's voor leden van verenigingen voor over leiderschap, besluitvormingsprocessen en de relatie tussen vrijheid en gemeenschap; vorming voor seminaristen over de lekenroep; en vorming voor bisschoppen over de mogelijkheden en bijzondere kenmerken van deze kerkelijke realiteiten. Bovenal benadrukt de Groep de noodzaak van een wederzijdse verandering van mentaliteit, bevorderd door persoonlijke kennismaking en regelmatige bezoeken."
Het ad limina bezoek moet ook de missie van de christelijke gemeenschap ondersteunen
Het tweede deel van het Eindrapport van Studiegroep nr. 7, aan de andere kant, "poogt een vernieuwd begrip en procedurele herziening van ad limina Bezoeken te bieden, in overeenstemming met de Apostolische Constitutie Praedicate Evangelium van paus Franciscus. Het Rapport benadrukt dat het Bezoek niet uitsluitend betrekking mag hebben op zaken die de interne administratie van de lokale Kerk aangaan, maar ook de missie moet ondersteunen die de christelijke gemeenschap wordt gevraagd uit te voeren in de wereld, en zo een instrument te worden ten dienste van de missionaire bekering van het gewone pastorale leven."
"Het voorgestelde criterium voor evaluatie is de bekering die wordt bereikt in diocesane structuren, besluitvormingsprocessen en relaties tussen kerkelijke subjecten, met het oog op de vruchtbaarheid van de missie. De voorstellen situeren het ad limina Bezoek binnen het kader van de gewone dialoog tussen de lokale Kerken en de Apostolische Stoel, en hebben betrekking op de voorbereiding, uitvoering en follow-up ervan."
Betrokkenheid van de gelovigen bij het opstellen van het Voorlopig Rapport
Met betrekking tot de voorbereiding van de ad limina bezoeken, "nodigt het Rapport de diocesane bisschop uit om zijn volk bijeen te roepen zodat zij, door middel van kerkelijke discernment, co-verantwoordelijk kunnen deelnemen aan het opstellen van het Voorlopig Rapport over de staat van het bisdom, dat voor het Bezoek naar de Heilige Stoel wordt verzonden. De resultaten van de diocesane processen zouden vervolgens aan de vergadering van bisschoppen van de Ecclesiastische Provincie of Bisschoppelijke Conferentie worden gepresenteerd. De bisschoppen zouden collegiaal de staat van hun bisdommen beoordelen, met als doel pastorale samenwerking en gedeeld plannen te versterken, en de paus en zijn collaborateurs een overzicht te bieden van de mogelijkheden en behoeften van hun grondgebied dat, voor zover mogelijk, het resultaat is van gemeenschappelijke discernment."
De spirituele dimensie van het Ad Limina Bezoek
"Met betrekking tot het verblijf in Rome, wordt prioriteit gegeven aan zorg voor de spirituele dimensie. Het Rapport bevelen aan dat de bisschoppen in kleinere groepen worden verdeeld en dat er voldoende tijd wordt gegeven voor het Bezoek. De dialoog, begrepen als een "uitwisseling van gaven" en gevoerd in een collegiale geest, moet openhartig, hartelijk en niet eenzijdig zijn, waardoor zowel de rijkdommen als de behoeften van de lokale Kerken naar voren komen en de circulatie van goede praktijken wordt bevorderd. Het Rapport acht het ook wenselijk dat een diocesane delegatie de bisschop tijdens het ad limina Bezoek vergezelt, op welke manier dan ook als het meest gepast wordt beschouwd, waarbij de voorkeur wordt gegeven aan degenen die betrokken waren bij de voorbereiding op lokaal niveau."
"Bijzondere aandacht wordt besteed aan follow-up. De instellingen van de Romeinse Curie zouden de Bisschoppelijke Conferenties en Oosterse Hiërarchische Structuren van een rapport over het Bezoek voorzien; elke diocesane bisschop, samen met eventuele gelovigen die hem naar Rome vergezelden, zou op zijn beurt verslag doen van de uitkomsten aan de lokale Kerk. De participatieve organen en bevoegde diocesane kantoren zouden vervolgens de stappen die moeten worden genomen discern. Waar het Bezoek problemen heeft belicht die verdere dialoog vereisen, kunnen online vergaderingen of bezoeken in loco door vertegenwoordigers van de Curie worden geregeld. Ten slotte zou een onafhankelijke kerkelijke commissie periodiek worden ingesteld om het gehele proces te evalueren."
Dank u voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u in te schrijven voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier.
Paus tegen West-Afrikaanse jongeren: Getuig van vrede, liefde temidden van conflicten
Disclaimer: Vertaling gemaakt met AI. Kan onregelmatigheden bevatten. Klik hier voor het originele bericht.
Paus Leo XIV moedigt jongeren in West-Afrika aan op hun geloofsreis en nodigt hen uit om als een boodschap van liefde, gerechtigheid en vrede te leven in onze wereld, geteisterd door oorlog en conflicten.
Door Devin Watkins
Paus Leo XIV stuurde een videoboodschap in het Engels en Frans naar duizenden jongeren die bijeen waren in Accra, Ghana, voor de allereerste West-Afrika Jeugd Dagen.
Het evenement vindt plaats van 7-12 september onder het thema "Wees moedig: jonge katholieken, agenten en bevorderaars van vrede en hoop in West-Afrika," en werd georganiseerd door de Regionale Bisschoppenconferentie van West-Afrika (RECOWA).
In zijn boodschap prees de paus de bisschoppen van de 16 landen voor het stellen van jongeren centraal in hun pastorale prioriteiten.
"Ik ben ervan overtuigd dat deze krachtige momenten samen jullie zullen helpen om te groeien in geloof en steeds dieper verrijkt te worden door waarden zoals ontmoeting en openheid naar anderen," zei hij.
Paus Leo merkte op dat jongeren het gewicht van twijfel, onzekerheid en onveiligheid dragen, wat dreigt hun toekomstplannen te verstoren.
"In een tijd waarin zoveel crises jullie horizon lijken te verduisteren," zei hij, "wil ik jullie aanmoedigen om vooruit te blijven gaan zonder de hoop te verliezen."
Ondanks hun moeilijkheden vertelde de paus de jonge West-Afrikanen dat zij niet tot een "opoffergeneratie" behoren, maar eerder het "vandaag van God, het vandaag van de Kerk."
Jongeren, zei hij, citeren Paus Benedictus XVI, zijn rijk aan talenten, energie, dromen en hoop, en opmerkte dat hun jeugd op zichzelf een schat is voor de Kerk en de wereld.
Paus Leo nodigde jongeren uit om de uitdaging aan te gaan om samen te lopen en zo positieve verandering in hun samenlevingen te brengen.
"Samen lopen betekent ervoor zorgen dat niemand gemarginaliseerd, geïsoleerd, uitgesloten of afgewezen wordt," zei hij. "Wees bruggenbouwers tussen volkeren, culturen en religies."
Net zoals Jezus de aanwezigheid van God erkende in mensen die aan de rand van de samenleving leven, moeten jongeren Zijn voorbeeld volgen en iedereen in hun reis opnemen, zei hij.
De paus vertelde de jongeren die zich in Accra hadden verzameld dat de Kerk op hen vertrouwt en op hun goede wil rekent.
"Stuur via jullie woorden en daden een krachtige boodschap naar onze wereld, die wordt geteisterd door oorlogen en conflicten van allerlei aard," zei hij. "Wees getuigen van liefde, gerechtigheid en vrede."
In plaats van hun "kostbare jeugd te offeren op het altaar van kunstmatige genoegens en oppervlakkigheid," drong hij er bij hen op aan te stoppen met doomscrollen en verder te gaan dan zichzelf om hun diepste verlangens te vervullen.
Paus Leo XIV sloot zijn videoboodschap aan de jongeren van West-Afrika af door hen toe te vertrouwen aan de Heilige Maagd Maria.
"Moge zij bij haar Zoon, Jezus Christus, voor de integrale menselijke ontwikkeling van jullie geliefde landen pleiten."
Bedankt voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u aan te melden voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier.
Dit bericht is met toestemming overgenomen. Klik hier voor het originele bericht.
Op 8 september viert de Kerk de geboorte van Maria, de moeder van Jezus. Volgens de oude traditie was zij de dochter van Joachim en Anna. In de Bijbel staat niets over haar geboorte. De verhalen hierover komen uit vroege christelijke overlevering. Het is een van de drie geboortefeesten in het kerkelijk jaar, naast Kerstmis en de geboorte van Johannes de Doper.
(Dit is een samenvatting. Lees het volledige artikel bij de bron.)
Disclaimer: Vertaling gemaakt met AI. Kan onregelmatigheden bevatten. Klik hier voor het originele bericht.
Vijfentwintig jaar na 11 september 2001 spreekt Vatican News met Daniel Nigro, de voormalige Chief of Operations van de brandweer van New York City, die op de dag van de aanval op het World Trade Center de leiding had. Hij herinnert zich de chaos van die ochtend, de brandweermannen die hun leven gaven en de menselijke verhalen die nog steeds in het geheugen van New York zijn gegrift.
Door Alessandro Gisotti
Bijzondere dagen steken boven de rest uit als keerpunten in de menselijke geschiedenis. Voor de 21e eeuw is 11 september 2001 on doubt een van die bepalende data die ons begrip van de wereld waarin we vandaag leven heeft gevormd.
In de afgelopen 25 jaar zijn er talloze analyses en reflecties geweest die de mondiale geopolitiek, verschuivingen in het buitenlands beleid van de VS en hoe die tragische dag de relaties tussen het Westen en de islamitische wereld heeft hervormd, hebben onderzocht. Toch zijn er, naast deze bredere verhalen, stillere en diep persoonlijke verhalen - verhalen die verweven zijn in het dagelijkse leven van duizenden mensen.
Het zijn de verhalen van de overlevenden, van de families en vrienden van de slachtoffers, en van degenen die ziek zijn geworden in de nasleep. Bovenal zijn het de verhalen van de ware helden die hun leven hebben gerisicolo en te vaak verloren om anderen te redden, en die daden van moed en onbaatzuchtigheid hebben verricht die ons hart tot op de dag van vandaag blijven raken.
Onder hen zijn de brandweermannen van New York City. Driehonderd drieënveertig van hen kwamen op die dag om het leven en zijn een blijvend symbool van kracht en veerkracht geworden - mannen en vrouwen die weigerden zich over te geven aan het kwaad, alles gaven, zelfs hun leven, om anderen te helpen.
Ground Zero
Vijfentwintig jaar later deelt Daniel Nigro, Chief of Operations van de brandweer van New York City ten tijde van de aanvallen, zijn reflecties over deze verjaardag, evenals zijn hoop voor de toekomst van New York, Amerika en zijn medebrandweermannen.
Q: Commandant Daniel Nigro, u nam op 11 september de leiding over de brandweermannen van New York nadat uw vriend, Chief Peter Ganci, werd gedood toen de Noordtoren instortte. U verloor 343 medestanders die dag. Vijfentwintig jaar later, wat betekent het voor u persoonlijk om deze verjaardag te bereiken?
Nou, het verliest nooit zijn kracht; het gevoel van verdriet 25 jaar later is hetzelfde. Soms ben ik verbaasd dat ik er nog ben. Ik ben geen jonge man, en velen zijn die dag overleden. En velen zijn sindsdien gestorven aan ziekten door het World Trade Center. Ik denk aan elk lid dat we verloren hebben en de arme burgers die zijn omgekomen en alles wat zij in 25 jaar hebben gemist. Ik heb het geluk gehad om de bruiloften van mijn dochters en de geboorten van mijn kleinkinderen te zien.... Mijn vrienden en andere mensen hebben dat nooit mogen ervaren, en ik kan dit jaar en elk jaar niet anders dan verdrietig zijn.
Q: U noemde iets wat waarschijnlijk niet erg bekend is buiten de VS. Duizenden mensen, waaronder veel brandweermannen, ontwikkelden in de jaren na 11 september kanker en andere ziekten, en velen van hen zijn helaas overleden. Wat zou u willen dat het publiek begrijpt over die zogenaamde "tweede golf" van 11 september-doden?
Het is iets wat we wisten: de situatie daar, de lucht die we inademden en de potentiële giftigheid ervan. Maar voor de brandweermannen is het inderdaad wat we doen voor ons werk en de leden, inclusief ikzelf, hebben maanden daar doorgebracht om de resten van elk slachtoffer te recupereren die we konden. Voor ons werk daar zijn we ziek geworden. Ik denk dat we bijna 500 leden van de brandweer hebben verloren. De politie is ook veel leden verloren, en velen van ons strijden tegen verschillende vormen van kanker, ikzelf inbegrepen. Gelukkig gaat het op dit moment goed met me, maar het lijkt de geschiedenis van de periode na 11 september te zijn. Wanneer zullen ze ziek worden, en waarmee zullen ze ziek worden? Het is gewoon een trieste voetnoot bij een verschrikkelijke dag. Als de dag nog erger gemaakt kon worden, was het dat. We erkennen allemaal degenen die in de afgelopen jaren zijn overleden aan ziekten, en dat doen we elk jaar.
Q: Wat is uw mening over wat er veranderde in de brandweer en in de cultuur en geest van New York in de weken na 11 september - ik heb het over een verandering die tot op de dag van vandaag voortduurt, iets wat misschien de baan van de brandweermannen van New York City voor altijd heeft veranderd?
Nou, we moesten de verlies van veel ervaren leden van de afdeling, de leiding van de afdeling en de heropbouw onder ogen zien, wat we deden. De missie van de brandweer blijft hetzelfde, en we zijn hier om het publiek te dienen en levens te redden en eigendommen te redden, en dat is niet veranderd. Misschien doen we het een beetje anders. We hebben betere hulpmiddelen, we hebben betere technologie, maar de leden blijven toegewijd en gewijd aan het dienen van het publiek en daadwerkelijk hun leven riskeren voor de zaak van anderen, en dat is wat de brandweer hier in New York sinds 1865 heeft gedaan.
FDNY Brandweerwagen
Q: Er is een cijfer dat me echt raakte: meer dan 100 miljoen Amerikanen zijn geboren na 11 september 2001. Zij hebben 9/11 nooit uit пърde hand meegemaakt. Hoe belangrijk is herinnering hier, en hoe kunnen deze nieuwe generaties Amerikanen, en New Yorkers, geholpen worden om te begrijpen wat er op die dag is gebeurd?
Nou, ik begrijp dat een groot deel van de bevolking er toen niet was. Ikzelf ben een paar jaar na Pearl Harbor geboren. Ik wist wat het was, maar ik weet zeker dat mijn ervaring niet hetzelfde was als die van de generatie van mijn ouders die het uit eerste hand hebben meegemaakt. Dus ik begrijp dat mensen niet dezelfde greep op de situatie hebben, maar we proberen wel de boodschap over te brengen - wat voor een dag het was, de impact die het had op de stad, op het land, op de wereld. Sommige mensen begrijpen het, sommige mensen begrijpen het niet, en ik begrijp dat zolang we onze taak uitvoeren om het verhaal te vertellen, wat ik vandaag natuurlijk probeer te doen, we een belofte vervullen die we toen hebben gedaan om nooit te vergeten. We bedoelden nooit de slachtoffers die zijn omgekomen te vergeten, nooit degenen die hun leven hebben opgeofferd of die onnodig zijn overleden. Ze gingen die dag gewoon naar hun werk en werden plotseling aangevallen en gedood.
Q: En wat zou u willen dat jongere brandweermannen, degenen die op 9/11 niet leefden of te jong waren om het te herinneren, begrijpen over die verschrikkelijke dag en over de offers van hun collega's?
Nou, zij kennen het verhaal allemaal. We zorgen ervoor dat we het onderwijzen op onze Brandweer Academie wanneer we nieuwe mensen aannemen. Voordat ze afstuderen aan de Academie, worden ze allemaal naar Ground Zero gebracht, wat wij de locatie van het World Trade Center noemen, om het monument te zien, om daar het verhaal uit eerste hand te horen en om het museum te bezoeken en erover te leren en te leren dat deze leden die voor hen kwamen hun leven hebben opgeofferd voor degenen die in de torens werden aangevallen. En dat is waar deze afdeling over gaat: treurig genoeg, wanneer je het leven van anderen boven dat van jezelf stelt, kun je je leven verliezen. En ze begrijpen dat, en ze begrijpen wat er die dag is gebeurd. Dus we doen ons werk in dat opzicht. En ik hoop gewoon dat het grootste deel van het leren gaat over de onschuldigen die hun leven hebben verloren, of ze nu gewoon in de torens werkten, in het Pentagon werkten of de eerste hulpverleners die kwamen helpen en hun leven verloren. Dat is het belangrijkste om te onthouden.
Q: Op verjaardagen herinneren we ons de slachtoffers, de overlevenden en de daden van heldendom. En dat is vooral waar op een dag als 11 september. Maar dan, en het is fysiologisch, gaat het leven weer verder. Hoe zou u willen dat dat offer wordt geëerd, niet alleen op deze dag, maar het hele jaar door?
Veel mensen gebruiken de verjaardag van 11 september als een dag om iets terug te geven, wat echt een geweldige gebaar is, of het nu gaat om maaltijden aan mensen te bieden of andere daden van geven te doen. Ik zou hopen dat we soms even moeten terugstappen en zeggen, we kunnen niet veranderen wat er die dag is gebeurd. Het is gebeurd. Het was een vreselijke dag. Maar hoe kunnen we ons leven op een betere manier gebruiken om degenen die zijn overleden te eren? En de manier waarop we dat kunnen doen, is door genereus te zijn, vriendelijk te zijn, attent te zijn, en niet haatdragend en wraakzuchtig te zijn. En ik hoop dat dat de boodschap kan zijn van de tijd na 11 september: laten we degenen herinneren die zijn overleden zolang we kunnen. En zoals een stichting, "Tunnel to Towers", zegt: laten we doen wat goed is zolang we kunnen. En dat is een geweldige boodschap.
Ground Zero
Bedankt voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u in te schrijven voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier.
Disclaimer: Vertaling gemaakt met AI. Kan onregelmatigheden bevatten. Klik hier voor het originele bericht.
Andrea Ding Yang werd op dinsdag gewijd tot aartsbisschop van Chongqing in China, benoemd door paus Leo XIV in het kader van de Tijdelijke Overeenkomst tussen de Heilige Stoel en de Volksrepubliek China.
Vaticaans Nieuws
Op dinsdag 8 september vond de bisschoppelijke wijding van Andrea Ding Yang plaats.
Op 28 juli 2026 benoemde paus Leo XIV hem tot aartsbisschop van Chongqing (gemeente Chongqing, China), nadat hij zijn kandidatuur had goedgekeurd in het kader van de Tijdelijke Overeenkomst tussen de Heilige Stoel en de Volksrepubliek China.
Curriculum Vitae
Aartsbisschop Andrea Ding Yang werd geboren op 16 september 1981 in het district Hechuan, Chongqing. Van 2000 tot 2006 studeerde hij aan het seminarium in Beijing.
Na een jaar pastorale opleiding in de parochie van Sint-Jozef in Yuzhong, Chongqing, werd hij op 24 mei 2007 tot priester gewijd. Vervolgens diende hij als assistent-parochiepriester in dezelfde parochie.
Van 2009 tot 2011 woonde hij in Macao, waar hij verder studeerde in de theologie aan de Universiteit van Sint-Jozef.
Van 2012 tot 2014 diende hij als opleider aan het Nationaal Seminarie in Beijing. In maart 2014 verhuisde hij naar Rome, waar hij studeerde aan de Pauselijke Universiteit van het Heilig Kruis, waarna hij het jaar daarop terugkeerde naar China.
Daarna diende hij als parochiepriester in Tongliang, Tongnan, Tongguanyi en Jiulongpo, in het aartsbisdom Chongqing.
Bedankt voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u in te schrijven voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier.
Moeder Teresa documentaire gaat in première in Kolkata op haar feestdag
Disclaimer: Samenvatting en vertaling gemaakt met AI. Kan onregelmatigheden bevatten. Klik hier voor het originele bericht.
Op zaterdag, de feestdag van St. Teresa van Kolkata, ging in Kolkata, India, een internationale documentaire over haar leven en erfenis in première. De documentaire, geproduceerd door journalist Anto Akkara, werd vertoond in het Auditorium van St Xavier's College, met aartsbisschop Elias Frank van Kolkata als gastheer. Frank prees Akkara's vastberadenheid om minder bekende aspecten van Moeder Teresa's leven aan een wereldwijd publiek te tonen. Akkara, die sinds 1995 met Moeder Teresa verbonden is, vertelde over het proces van de documentaire, die eerder voor de 75e verjaardag van de congregatie was gemaakt en nu 66 minuten lang is.
De film volgt Moeder Teresa's werk vanuit India naar wereldwijde uitbreiding van de Missionarissen van de Liefde en onderzoekt hun werk te midden van conflicten. Enkele minder bekende verhalen in de documentaire illustreren de breedte van haar werk, waaronder het feit dat de saris van de zusters worden geweven door mensen die door lepra zijn getroffen. De documentaire benadrukt Moeder Teresa's inspanningen voor mensen in extreme armoede, kinderen, wezen en mensen met een handicap.
De film noemt ook haar respect over religieuze en politieke lijnen heen, en belangrijke bijdragen van bekende figuren zoals voormalig president A.P.J. Abdul Kalam en de voormalige premiers Inder Kumar Gujral en Atal Bihari Vajpayee. Moeder Teresa, geboren in 1910 als Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, richtte in 1950 de Missionarissen van de Liefde op en heeft sindsdien wereldwijd talloze gemeenschappen geholpen.
(foto credit: Farrell Shah, Communications Director, Calcutta Archdiocese )
De paus viert Onze Lieve Vrouw van Goede Raad met een oproep om vrede te bevorderen
Disclaimer: Vertaling gemaakt met AI. Kan onregelmatigheden bevatten. Klik hier voor het originele bericht.
Paus Leo XIV keert op maandagavond terug naar het Heiligdom van Onze Lieve Vrouw van Goede Raad in Genazzano om de Mis te vieren op de avond van de geboorte van de Heilige Maagd Maria en nodigt christenen uit om de stille aanwezigheid van Maria te overdenken en dienaars van de vrede te worden.
Door Vatican News
"Laat ons de vrede binnenin ons laten groeien," zei de paus tijdens zijn homilie terwijl hij de Mis leidde in het augustijnse heiligdom gewijd aan Onze Lieve Vrouw van Goede Raad, "Het zal in de wereld bloeien."
Terugkerend naar het heiligdom in Genazzano, ten zuidoosten van Rome, herinnerde paus Leo eraan dat hij "een diep verlangen" had gevoeld om daarheen te gaan, slechts enkele dagen na zijn verkiezing tot paus in mei 2025. Maria, zei hij destijds, had hem zijn hele leven vergezeld "met haar moederlijke aanwezigheid, met haar wijsheid en met het voorbeeld van haar liefde voor haar Zoon, de Zoon die altijd centraal staat in mijn geloof."
Nu, terwijl hij de Waak Nacht van Maria's geboorte viert, zei hij dat hij opnieuw Maria toevertrouwde "wat nog geboren moet worden in deze arme en prachtige mensheid: fragiel als een scheut, maar een teken van Gods trouw."
Maria en de kracht van een stille aanwezigheid
De homilie van de paus richtte zich op de ogenschijnlijke paradox van Maria's plaats in de geschiedenis van de verlossing: een vrouw wiens leven de loop van de geschiedenis veranderde, maar wiens aanwezigheid in het Evangelie gekenmerkt wordt door eenvoud en stilte.
Reflecterend op de geschriften van St. Thomas van Villanova, de augustijnse monnik en bisschop, vroeg paus Leo zich af waarom de Evangelisten zo weinig details geven over Maria's geboorte, kindertijd en dagelijkse leven, ondanks haar unieke plaats in het verhaal van de verlossing.
St. Thomas zelf vroeg zich af waarom de Evangelisten uitgebreid over Johannes de Doper en de Apostelen hadden geschreven, maar zo weinig over Maria hadden gezegd. Paus Leo citeerde zijn vraag: "Waarom, vraag ik, hebt u ons zo'n grote blijdschap ontnomen door uw stilte?"
Toch zei de paus dat stilte een belangrijke les biedt voor gelovigen.
"We zijn immers 'samenburgers met de heiligen en leden van het huisgezin van God'," zei hij, toevoegend dat Maria een intelligentie onderwijst die "in gesprek is met God," vragen stelt en gebeurtenissen koestert door ze in haar hart met elkaar te verbinden.
In Matteüs' verslag spreekt Maria niet in het stuk dat tijdens de Mis wordt gelezen. Toch is haar aanwezigheid, samen met de aanwezigheid van Christus in haar, voldoende om de loop der gebeurtenissen te veranderen.
"De eenvoudige aanwezigheid van Maria - en van de Zoon in haar - beweegt de hele geschiedenis," zei paus Leo.
Haar aanwezigheid verandert de verwachtingen, beslissingen en acties van Jozef, vervolgde hij. "In Maria vindt de verlossing een thuis: God met ons!"
Gods weg is 'eenvoudiger en stiller'
De paus reflecteerde vervolgens op het mysterie dat wordt gevierd in het feest van Maria's geboorte.
"Het is onmogelijk om eraan te wennen!" zei hij. Er wordt een kind geboren dat "de Moeder van haar Schepper, de Moeder van God die redt" zal worden.
En toch, merkte hij op, wordt Maria simpelweg geboren als een kind, "zoals de dochters en kleindochters die we in onze armen houden."
"We hebben nobele en verheven titels voor haar, van Dame en Koningin," zei hij, "maar Gods weg is en blijft eenvoudiger en stiller, maar niet minder krachtig en transformerend."
Hetzelfde pad wordt onthuld in Christus, vervolgde hij, en merkte op dat "In Jezus Christus, God de meest nederige historische omstandigheden en de nederigste schepselen koos om de originaliteit van zijn Koninkrijk te openbaren, waarin arrogantie geen plaats heeft en almacht het scheppen, dienen en zorgen voor leven is."
Geen fantasie, maar profetie
Paus Leo keerde toen terug naar de uitnodiging van St. Thomas van Villanova om Maria innerlijk te overdenken, ook al biedt de Schrift geen gedetailleerd portret van haar leven.
St. Thomas schreef dat de Heilige Geest Maria niet in de Schrift beschreef, maar in plaats daarvan "wachtte tot je haar innerlijk zou schilderen," herinnerde de paus zich.
"In contemplatieve gebed krijgt wat de wereld ons niet vertelt, maar al bestaat, vorm; wat nog onzichtbaar is, maar al een nieuwe soort kracht bezit," legde hij uit, toevoegend dat, "Dit is geen fantasie, maar profetie."
Zo'n profetische visie, voegde hij toe, is nodig "in tijden van vernietiging en onzekerheid," zodat christenen Gods werk kunnen herkennen en het kunnen dienen.
"Laat de vrede binnenin ons groeien"
Vanuit Maria's verborgen kracht wendde paus Leo zich tot de noodzaak van vrede. Terugdenkend aan de visie van de profeet Micha over Bethlehem als de geboorteplaats van een koning van vrede, onderstreepte hij de bijbelse belofte, erop wijzend dat het gebed van de liturgie van de dag vraagt dat de viering van Maria's geboorte de vrede binnen gelovigen vergroot.
"Ja, we willen vrede voorstellen - de grenzen van ons begrip verbreden en het in onze zielen schilderen - om te erkennen dat het al bestaat, om het te verwelkomen en te dienen," zei hij.
Vrede, vervolgde hij, is "de gave van God, de adem van de Verrezene, het werk van de Heilige Geest."
"Laat ons de vrede binnenin ons laten groeien," zei hij. "Het zal in de wereld bloeien. En de Moeder van Goede Raad zal ons begeleiden in deze missie."
Een plaats dichtbij het hart van paus Leo
Paus Leo heeft een langdurige verbinding met het heiligdom in Genazzano, dat hij voor het eerst bezocht als jonge student in Rome in de vroege jaren 1980 en waar hij in de loop der jaren wederom terugkeerde als Prior-generaal van de Augustijnen, Bisschop van Chiclayo en later Kardinaal. Zijn Augustijnse Provincie van Chicago is zelf gewijd aan Onze Lieve Vrouw van Goede Raad.
Zijn eerste bezoek aan het heiligdom als paus vond plaats slechts twee dagen na zijn verkiezing, op 10 mei 2025. Voordat hij op de centrale loggia van de Sint-Pietersbasiliek verscheen op de dag van zijn verkiezing, had hij ook gebeden voor een afbeelding van Onze Lieve Vrouw van Goede Raad in de Pauluskapel van het Apostolisch Paleis.
Het heiligdom zelf is sinds de 14de eeuw aan de Augustijnen toevertrouwd. Volgens de traditie verscheen op 25 april 1467 een afbeelding van de Heilige Maagd op een muur van de kerk terwijl deze nog in aanbouw was. Twee Albanese pelgrims herkenden het later als de afbeelding die vereerd werd in Shkodër, Albanië, die uit zijn oorspronkelijke locatie was verdwenen.
De afbeelding heeft generaties pelgrims en meerdere pausen aangetrokken, waaronder Urbanus VIII, Pius IX, Johannes XXIII en Johannes Paulus II. In navolging van die traditie werd een nieuw schilderij waarop paus Leo biddend voor Onze Lieve Vrouw van Goede Raad staat, onthuld in het heiligdom tijdens zijn bezoek van 7 september.
Het schilderij van Leo XIV wordt onthuld (@Vatican Media)
Bedankt voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u in te schrijven voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier.
