Een aantal bijbelse gebeurtenissen vond plaats in Jordanië-van de Exodus geleid door Mozes tot de doop van Jezus-en de christelijke aanwezigheid in het land heeft zeer oude oorsprongen.
door Andrea Tornielli - Jordanië
Wanneer we denken aan of spreken over het Heilige Land, verwijzen we natuurlijk naar de historische plaatsen van het leven van Jezus in Palestina en Israël: Bethlehem, Nazareth, Kapernaüm, Jeruzalem.
Maar er is een ander land waar christelijke herinneringen verspreid zijn en dat het waard is als bestemming voor pelgrimages: Jordanië.
Het is het land dat Mozes overstak, waarmee hij het Joodse volk naar het Beloofde Land leidde, waar verschillende bijbelse en evangeliën episodes plaatsvonden. Het is het land waarvan Mozes, voordat hij stierf, in staat was om het land Kanaän te zien.
Het is het land waar Jezus door Johannes de Doper werd gedoopt, waar de Nazarener zijn eerste apostelen, Andreas en Petrus, ontmoette, waar Hij genas en wonderen verrichtte.
In een moeilijk context-het zou voldoende zijn om te denken aan de landen waar het aan grenst, namelijk Syrië, Irak, Saoedi-Arabië, Israël en Palestina-onderscheidt Jordanië zich door zijn stabiliteit en de vreedzame coexistentie van verschillende religieuze tradities.
Christenen zijn een minderheid, 4 procent van de bevolking, toch voelen ze zich als volwaardige burgers van het land. Ze beheren scholen en ziekenhuizen en, in het geval van katholieken van de Latijnse ritus, vormen zij het grootste deel van het bisdom dat wordt geleid door de Latijnse patriarch van Jeruzalem.
Het is een bestemming voor reizigers vanwege zijn resorts aan de Dode Zee en de Rode Zee, en vooral vanwege de buitengewone schoonheid van Petra-de oude Nabateeuwse stad uit de rotsen gehouwen en een UNESCO-werelderfgoed sinds 1985. Jordanië probeert nu steeds meer zijn christelijk erfgoed te benadrukken.
Aqaba en Petra
De kerk van Aqaba, daterend uit de 3e eeuw, wordt gepresenteerd als het oudste gebouw ter wereld dat opzettelijk is gebouwd voor christelijke aanbidding. De kerk werd ontdekt door archeologen in 1998.
Het is waarschijnlijk dat zijn perifere positie binnen het Romeinse rijk het heeft gered van vernietiging tijdens de Grote Persecutie, die enkele jaren na de bouw van de kerk uitbrak, in 303, met het edict van keizer Diocletianus.
De resten ervan werden in juni 1998 ontdekt in de Jordaanse kuststad met uitzicht op de Rode Zee door een team van archeologen.
De uniciteit van de kerk werd onmiddellijk duidelijk vanwege de architectonische stijl, die de heersende opvatting onder historici uitdaagde dat de eerste christelijke plaatsen van aanbidding in Jordanië slechts tot de late 4e eeuw dateerden.
De auteur van dit artikel maakte deel uit van een groep bezoekers die op een zonnige zondagmiddag werd toegestaan om de Mis te vieren tussen die ruïnes, die worden beschermd door een tent die aan de zijkanten open is, in het midden van een plein.
Het feit dat christenen zo publiekelijk mogen aanbidden getuigt van de roeping van een overwegend islamitisch land waar verschillende geloven samenleven.
De prachtige stad Petra behoudt ook christelijke herinneringen, in het bijzonder een Byzantijnse kerk met mozaïeken uit de 5e-6e eeuw die scènes van leven en natuur afbeelden, die de overgang van heidense decoraties naar christelijke motieven tonen. Het bevat een van de grootste doopvonten van de oudheid, gemaakt uit een pre-existing cistern.
Een aangrenzende basiliekkapel wordt ook wel de "blauwe kerk" genoemd vanwege het blauwachtige graniet van Egyptische oorsprong. Het werd gebouwd op een eerdere Nabateeuwse plaats van aanbidding en later verwoest door branden en aardbevingen.
Deberg Nebo
Het is een piek van grote schoonheid, met een uniek panorama van de regio. Van hieruit kan men de Dode Zee en de Judeese Woestijn, de Jordaanvallei en de bergen van Judea en Samaria bewonderen.
Op heldere dagen zijn Jeruzalem en de weg naar de Heilige Stad te zien. De ontdekking en opgravingen van deze site kwamen tot stand dankzij de Custodie van het Heilige Land, met name door Broeder Girolamo Mihaic, die in 1932 erin slaagde het land aan te kopen.
Opgravingscampagnes die in de jaren dertig en later in het begin van de jaren zestig werden uitgevoerd-onderbroken door militaire conflicten en later hervat in de jaren zeventig door vader Michele Piccirillo-brachten een uniek erfgoed aan het licht.
De site wordt zowel genoemd door de pelgrim Egeria, een pionier in het Heilige Land aan het einde van de 4e eeuw, als door Petrus de Iberiër, later een monofysiet bisschop van Gaza. De opgravingen onthulden schatten, met name Byzantijnse mozaïeken die in hun geheel zijn bewaard gebleven.
Tegenwoordig is het mogelijk om de resten van de eerste basiliek te onderscheiden die dateert uit 430 na Christus, de monastieke gebouwen die in latere jaren zijn gebouwd, de nieuwe grote basiliek van 500 na Christus die eindigt in een structuur met drie apsiden, een oud doopvont, daarna de basiliek uit de 6e eeuw en de kapel van de Theotokos (Moeder van God).
Door de eeuwen heen hebben de structuren instortingen geleden door aardbevingen. Sinds 2016 worden pelgrims verwelkomd in een basiliek die zorgvuldig is gereconstrueerd met hout, waardoor het oude eruit springt zonder dat het moderne het overschaduwt.
Machaerus
Op deze berg stond een Hasmonese fort dat in 90 voor Christus werd gebouwd door koning Alexander Janneos. Het militaire bolwerk werd door de Romeinen vernietigd, en in 30 voor Christus begon Herodes de Grote daar een paleis-fort te bouwen om de winter door te brengen.
Ook vanuit hier geniet men van een uniek panorama. De gevonden resten wijzen op een paleis dat in het hart van de berg doordrong en omringd was door een dorp dat aan dienaren was gewijd.
Vanuit deze plaats reisde Herodes de Grote om zich te laten behandelen aan de Dode Zee. Volgens de traditie werd Johannes de Doper binnen deze muren gevangen gehouden, en hier stemde Herodes Antipas in met de wens van Salome en gaf hij opdracht tot zijn onthoofding.
Het fort werd in 37 na Christus verwoest door koning Aretas IV en definitief met de grond gelijkgemaakt door de Romeinen in 71 na Christus.
De Doop van Jezus
De meest significante evangelische site is zonder twijfel de plaats waar de doop van Jezus plaatsvond: het "Bethanië aan de overzijde van de Jordaan" dat in het Evangelie van Johannes wordt genoemd, in de vroege eeuwen van het christendom bekend als Bethabara en tegenwoordig Al-Maghtas wordt genoemd, wat in het Arabisch "doop" of "onderdompeling" betekent.
Het verschijnt ook op de beroemde Madaba Kaart (een andere must-see in Jordanië), een mozaïekkaart uit de 6e eeuw. Belangrijke archeologische bewijzen bevestigen deze identificatie.
Tussen het einde van de 5e en het begin van de 6e eeuw liet de Byzantijnse keizer Anastasius I Dicorus de eerste tempel die aan Johannes de Doper was gewijd bouwen. De constructie wordt beschreven door pelgrims uit die tijd.
Later werd hier de Basiliek van de Heilige Drie-eenheid gebouwd, een kerk van minstens 27 meter lang en meer dan 15 meter breed. Opgravingen rond het gebied hebben hermietgrotten, kapellen, mozaïeken, marmeren vloeren en een groot kruisvormig doopvont aan het licht gebracht.
Niet ver weg zijn ook resten gevonden die verband houden met de herinnering aan de profeet Elia. In 2015 werd het gebied uitgeroepen tot UNESCO-werelderfgoed.
Ook hier valt de keuze op om de site te behouden zonder ingrijpende interventies, zoals uitgelegd door Rustom Mkhjian, directeur van de Doopplaats: alleen lichte houten structuren bedekken sommige plekken.
Pizzaballa: Een 'Achtste Sacrament'
"Het Heilige Land," volgens kardinaal Pierbattista Pizzaballa, Latijnse patriarch van Jeruzalem, "is een vijfde Evangelie. Ik noem het ook graag een soort achtste sacrament, omdat het je in staat stelt om ervaring op te doen van een ontmoeting met Jezus, fysiek, waar je kunt aanraken. Iedereen kan perfect christelijk zijn zonder naar het Heilige Land te gaan, maar als je naar het Heilige Land gaat, wordt je christelijk geloof sterker en concreter."
Vanuit Jordanië doet de kardinaal deze oproep om pelgrimages te intensiveren-een uitnodiging om met eigen handen de stenen aan te raken die getuigen van het leven van Jezus en om de "levende stenen" te ontmoeten die worden vertegenwoordigd door de hedendaagse christelijke gemeenschappen.
"Ik moedig iedereen aan om naar het Heilige Land te komen," zei de patriarch, "zodat ook zij deze wonderbare ervaring van ontmoeting met Jezus Christus en zijn menselijkheid kunnen hebben."
Dank u voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u aan te melden voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier
