De prediker van het pauselijk huis, fr. Roberto Pasolini, levert zijn tweede vastenmeditatie aan de Romeinse Curie, met paus Leo aanwezig, en reflecteert op de genade en verantwoordelijkheid van gemeenschap, gebruikmakend van de inzichten van de heilige Franciscus dat relaties met anderen een kans zijn om de logica van het evangelie te leren.
Door Edoardo Giribaldi
De prediker van het pauselijk huis, vader Roberto Pasolini, hield de tweede van de vier vastenmeditaties in de Paus Paulus VI-hal in het Vaticaan, in het bijzijn van paus Leo XIV.
De meditaties zijn elke vrijdag gepland tot 27 maart en zijn gericht op het thema "Als iemand in Christus is, is hij een nieuwe schepping"-de kapucijnenbroeder reflecteerde op "Broederschap - De genade en verantwoordelijkheid van broederlijke gemeenschap."
Broederschap, zei fr. Pasolini, is geen accessoire van het spirituele leven, noch slechts een gunstige context waarin men gemakkelijker in genade kan groeien. Het is de plaats waar echte bekering plaatsvindt, het meest serieuze toetsingsveld, en tegelijkertijd het meest sprekende teken van wat het evangelie in ons leven kan bereiken."
Het voorbeeld van de eerste franciscaanse gemeenschappen
In zijn reflectie herinnerde fr. Pasolini zich het leven van de vroege franciscaanse gemeenschappen, die heilige Franciscus van Assisi wilde laten bestaan zonder machts- of superioriteitsrelaties, vergelijkbaar met de eerste christelijke gemeenschappen. De pauselijke prediker stelde voor dat dit geen ruimtes waren "om te vluchten om rustig te leven," maar contexten die mensen terugleiden "in de diepten van hun eigen hart," met al hun schaduwen en angsten.
"Broeders zijn een gift van de Heer," zei hij. "Maar precies om deze reden hebben ze niet eenvoudigweg de functie om ons te helpen of te steunen op de weg: ze zijn aan ons toevertrouwd zodat ons leven kan veranderen."
"De gene die uit dezelfde schoot komt"
Reflecterend op de etymologische betekenis van het woord broer-adelphós, letterlijk "de gene die uit dezelfde schoot komt"-merkt de prediker van het pauselijk huis op dat broeders niet eenvoudigweg bevestigen "wat we zijn," maar ons oproepen tot transformatie.
In hun diversiteit, hun beperkingen, en soms zelfs in hun strijd, suggereerde fr. Pasolini, worden ze de concrete ruimte waarin God aan onze menselijkheid werkt, onze starheid loslaat en ons leert te leven met een waarachtig hart, dat meer in staat is tot liefde.
Abel en Kaïn: een "probleem van perspectief"
Een van de verhalen die deze weerstanden het beste beschrijft, is de "pijnlijke relatie" tussen Abel en Kaïn. De kapucijnenbroeder stelde verder voor dat de breuk voortkomt uit "een probleem van perspectief."
In het scheppingsverhaal biedt de eerste broer het eerstgeborene van zijn kudde aan, een offer dat God "met genade aanschouwt," terwijl de tweede simpelweg enkele vruchten van de grond aanbiedt.
Het verschil ligt, zei hij, niet zozeer in de kwaliteit van het offer als wel in de vraag of wat wordt aangeboden werkelijk het leven van de persoon vertegenwoordigt.
"Om deze reden accepteert God het geschenk van Kaïn niet, niet om hem te veroordelen, maar om hem uit te dagen," merkte de pauselijk prediker op.
"Het accepteren van dat gebaar," voegde hij eraan toe, "zou betekenen dat we hem laten blijven geloven dat hij werkelijk niets goeds te bieden heeft. In plaats daarvan lijkt God te willen helpen hem te laten geloven dat ook zijn leven een gift kan worden."
"Wie is Kaïn binnenin ons?"
Vanuit dit episode nodigt fr. Pasolini luisteraars uit om zich af te vragen, met de vraag "wie is Kaïn binnenin ons," opdat we onszelf kunnen afvragen hoeveel ruimte wrok in het hart van iedere persoon in beslag neemt.
De bitterheid die ontstaat, erkende hij, wordt vaak gevoed door ons besef dat "we niet alleen zijn" en "we niet alles zijn."
"Wanneer we geen vrede kunnen maken met deze werkelijkheid," zei hij, "kan de aanwezigheid van de ander ondraaglijk worden."
De logica van genade voor degenen die falen
Voor heilige Franciscus, redeneerde fr. Pasolini, was broederschap geen probleem om op te lossen maar een kans om de genadige logica van het evangelie te leren voor een buur die fouten maakt. Een soortgelijke dynamiek, voegde de pauselijke prediker eraan toe, kan ook worden gevonden in de korte maar intense brief aan Filemon geschreven door de heilige Paulus.
"Wanneer relaties barsten en de gemeenschap verwond is," merkte fr. Pasolini op, "suggereert het evangelie niet eerst om de eigen rechten te verdedigen. In plaats daarvan dringt het aan op het zoeken naar het grootste en altijd mogelijke goede: het goede dat ons in staat stelt in de ander niet langer een tegenstander of een schuldenaar te herkennen, maar een broer geliefd door de Heer."
Welcoming amid wounds, disappointments, and hostility
De pauselijke prediker erkende dat deze werkelijkheid misschien ver weg lijkt van het dagelijks leven, maar het wordt tastbaar wanneer relaties zijn gebaseerd op "een band van vrijheid," niet op sympathie of affiniteit, maar op het feit dat God ons heeft gekozen en ons heeft geroepen om samen in de Kerk als broers en zussen te leven.
"Pasen is begonnen met in ons te werken op het moment dat we ontdekken dat we anderen kunnen verwelkomen, zelfs als ze ons verwonden, teleurstellen of zich als tegenstanders gedragen," verwonderde fr. Pasolini zich. "Niet omdat we sterker of deugdzamer zijn geworden, maar omdat er iets binnenin ons al is gestorven en er iets nieuws is begonnen te leven."
Not losing sight of the horizon
Het inzicht van heilige Franciscus, vervolgde fr. Pasolini, is om bekering te zien voortkomen uit wat anderen ons aandoen, zelfs als ze ons pijn doen of ons op de proef stellen.
Dit, merkte hij op, verbreedt onze perspectief aanzienlijk.
Aangezien de worstelingen van broederschap in het dagelijks leven zwaar kunnen zijn, gaf de priester toe: "Precies om deze reden mogen we de horizon nooit uit het oog verliezen."
"Wanneer we het perspectief van het eeuwige leven verliezen," waarschuwde hij, "worden bepaalde moeilijkheden volkomen onaanvaardbaar."
Receiving fraternity as gift and responsibility
Geloof, benadrukte fr. Pasolini, scheidt niet maar herinnert ons eraan dat "niemand kan worden uitgesloten uit onze harten." Door de opstanding van Jezus worden we bevrijd, niet van de inspanning die nodig is in relaties, maar van de achterdocht dat die inspanning nutteloos is.
"Om deze reden, tijdens deze dagen van de vasten, terwijl de geschiedenis van de wereld blijft gekenmerkt door verdeeldheid, oorlogen en conflicten," drong fr. Pasolini aan, "kunnen wij christenen ons niet beperken tot het spreken over broederschap als een ideaal dat moet worden bereikt." "We zijn geroepen om het te ontvangen als een geschenk, en tegelijkertijd," drong hij aan, "moeten we het opnemen als een zeer ernstige en urgente verantwoordelijkheid."
Bedankt voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u in te schrijven voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik gewoon hier