Disclaimer: Vertaling gemaakt met AI. Kan onregelmatigheden bevatten. Klik hier voor het originele bericht.
Fr. Francesco Patton, OFM, verkent de archeologische overblijfselen van het oude Magdala aan de Zee van Galilea en reflecteert op hoe Jezus Maria Magdalena genas en haar de taak gaf om Zijn Opstanding aan de Apostelen aan te kondigen.
Door Francesco Patton
In zijn eerste bijdrage in een serie artikelen gewijd aan bijbelse figuren, gepubliceerd in de dagelijkse L’Osservatore Romano (en later verzameld in een boek), beschrijft Fr Frédéric Manns Magdala als volgt: “De dageraad verlichtte de versterkte stad Magdala zoals deze in al haar glorie verscheen voor de vermoeide ogen van de leerlingen. De Zee van Galilea glinsterde als een grote spiegel in de oprijzende zon. De heuvels van Gaulanitis staken af aan de andere zijde van het meer. Jezus stelde voor om kort te stoppen om een nieuwe synagoge te bezoeken die zojuist was ingesegend. Hij wilde daar het Goede Nieuws van het Koninkrijk Gods verkondigen. Om zijn leerlingen niet van streek te maken, had hij er opzettelijk voor gekozen om niet door Tiberias, een recent gebouwde Romeinse stad op een begraafplaats, te gaan” (vgl. Frédéric Manns, Raccontando la Bibbia, 2022, p. 148). Fr Manns’ eerste bijdrage was gewijd aan een fascinerende vrouw die in die stad leefde ten tijde van Jezus: Maria Magdalena.
Volgens Fr Manns vond de ontmoeting tussen de Meester en Maria Magdalena wellicht plaats op de pier van de haven, toen de luxueuze boot van deze rijke en getormenteerde vrouw de gewoonlijkere en bescheidener boot van de Apostelen kruiste, tijdens de tijd van de prediking die bekendstaat als de “Galilese Lente”. De evangelist Lucas schreef: “Kort daarna [ging Jezus] van stad naar stad en van dorp naar dorp, verkondigde het Goede Nieuws van het Koninkrijk Gods en de twaalf waren bij Hem; en ook enkele vrouwen die van kwade geesten en ziekten genezen waren: Maria, genaamd Magdalena, van wie zeven demonen waren uitgegaan” (Lk 8:1-2). Aan het eind van zijn evangelie schreef Markus (16:9) dat Jezus zeven demonen van Maria Magdalena had verdreven, haar genas van een zeer ernstige ziekte die haar hele persoon en de belangrijkste aspecten van haar leven beïnvloedde. Zeven demonen stonden voor een “ziekte” die zeer ernstig was, en die lichaam, geest, ziel, geweten, relaties, levenskeuzes en gedragingen aantastte. Het is geen toeval dat de christelijke traditie zeven hoofdzonden identificeert. In het Nieuwe Testament is Maria Magdalena verreweg de belangrijkste vrouw na de Maagd Maria.
Een locatie met grote archeologische waarde
Pelgrims die Magdala bezoeken, dat zich op enkele kilometers van Kapernaüm, Tabga en Tiberias bevindt, kunnen de buitengewone ervaring hebben om tussen de overblijfselen van een stad te lopen waar Jezus en zijn eerste discipelen zeer waarschijnlijk hun boot hebben afgemeerd. Jezus heeft waarschijnlijk gebeden en misschien gepreekt in de synagogen van Magdala, liep langs de prachtige weg en stopte om te spreken op het forum. Opgravingen uitgevoerd door archeologische broeders van het Studium Biblicum Franciscanum (SBF) van Jeruzalem en andere teams hebben een stad aan het licht gebracht die, alhoewel het aantal inwoners niet 40.000 bereikte zoals gerapporteerd door Flavius Josephus (Vita 126-129; 142; Bellum Iudaicum II,608-21,4), toch de belangrijkste stad aan de westzijde van het meer was voordat Tiberias werd gesticht, en de rijkste was vanuit commercieel, cultureel en strategisch oogpunt (Flavius Josephus, Bellum Iudaicum II,21,4; III,10,1).
Een belangrijke stad aan de oever van de rivier
Magdala-Tarichea bevond zich aan de noordwestelijke oever van het Meer van Tiberias (Kinneret), in Galilea, ongeveer 210 meter onder zeeniveau, 6,6 kilometer ten noorden van Tiberias en ongeveer 10,3 kilometer ten zuiden van Kapernaüm. Het lag op een strategische locatie langs de Via Maris die Egypte met Syrië verbond, en de ruïnes beslaan een oppervlakte van ongeveer 6-10 hectare (vgl. De Luca – U. Leibner, A monastery in Magdala (Taricheae)?, in: “Journal of Roman Archaeology” 32, 2019, pp. 390-414). De oorspronkelijke Semitische naam van de stad was Migdal, of Magdala, wat “toren” betekent in het Hebreeuws en het Aramees. Rabbinische bronnen noemen het Migdal Nunayya, wat “Toren van de vissen” betekent (ibid).
De economie van Magdala was voornamelijk gebaseerd op visserij en de verwerking en het zouten van vis (vandaar de Griekse naam Tarichea). Het had een imposante havenstructuur met dokken, kranen en een vloot van ongeveer 230 boten. Transit handel en bedrijven voor het verven van stoffen vulden de economie van de stad aan. De werkplaatsen waar vis werd verwerkt, hadden ook baden voor reiniging om ervoor te zorgen dat de producten wettelijk puur waren. Opgravingen hebben ook een sociale stratificatie gedocumenteerd die te zien is in de bouw van woningen: adellijke huizen met binnenplaatsen met kolommen en mozaïeken coexisteerden met meer bescheiden woningen, zoals een huis dat waarschijnlijk toebehoorde aan een vissersfamilie die hun inkomen aanvulde met een kleine bakkerij. Thermale baden, openbare baden, een gymnasium (gemarkeerd met een rijk reclameteken gemaakt met mozaïeken), en het quadriportico getuigen van de Griekse inkulturatie van de stedelijke elite (vgl. R. Bauckham – S. De Luca, Magdala As We Now Know It, in: “Early Christianity“, vol. 6/2015, pp. 91-118).
Maria van Magdala
Zoals ik hierboven heb vermeld, is Maria’s verbinding met Magdala aanwezig in alle evangeliën, die haar beschrijven als “Maria Magdalena” (Mt 27:56, 61; 28:1; Mk 15:40, 47; 16:1, 9; Jn 19:25; 20:1, 18), als “Maria, genoemd de Magdalena” (Lk 8:2) of als “de Magdalena Maria” (Lk 24:10 – YLT). Terwijl traditionele interpretaties geloven dat deze bijnaam naar haar geboorteplaats verwijst, suggereren sommige wetenschappers dat de term een diepere betekenis kan hebben. Joan E. Taylor bestudeerde de oorsprong van de naam Maria Magdalena en de verbinding ermee met de stad Magdala aan de Zee van Galilea. Volgens haar is de naam “Magdalena” niet afgeleid van een specifieke geografische locatie, maar is het eerder een Aramees bijnaam (“Toren Vrouw”), zoals de namen die Jezus koos voor zijn dichtste discipelen, wat haar autoriteit als discipel aanduidt (J.E. Taylor, Missing Magdala and the Name of Mary ‘Magdalene’, in: “Palestine Exploration Quarterly”, 166/3, 2014, pp. 205-223). Maria van Magdala maakte deel uit van een kring van vrouwen die Jezus volgden en die voor Hem zorgden met hun middelen (Lk 8:3). Ze was getuige van de kruisiging, de begrafenis van Jezus (Mt 27:55-56, 61), en het lege graf (Mt 28:1-8). Volgens het Evangelie van Johannes verscheen de Opgestane eerst aan haar en vertrouwde haar de taak toe om het bericht van de Opstanding aan de Apostelen aan te kondigen (Jn 20:11-18).
De beschrijving van de vierde Evangelie over Maria die Jezus herkent is aangrijpend: “Ze draaide zich om en zag Jezus daar staan, maar ze wist niet dat het Jezus was. Jezus zei tegen haar: ‘Vrouw, waarom huil je? Wieg je zoekt?’ Denkende dat hij de tuinman was, zei ze tegen hem: ‘Heer, als u hem weggehaald hebt, vertel me dan waar u hem gelegd hebt, en ik zal hem wegnemen.’ Jezus zei tegen haar: ‘Maria!’ Ze draaide zich om en zei tegen hem in het Hebreeuws: ‘Rabbouni!’ (wat ‘Meester’ betekent)” (Jn 20:14-16). Ontelbare kunstenaars hebben deze ontmoeting afgebeeld, en de paassuite Victimae Paschali Laudes “zingt” dit met een van de meest evocatieve Gregoriaanse melodieën: “Dic nobis, Maria, quid vidisti in via?” (“Vertel ons, Maria: zeg wat je op de weg hebt gezien”).
Gerüerde franciscaanse archeologen (Corbo, Loffreda) geloofden dat de huidige locatie van Magdala de geboorteplaats was van de vrouw die de Kerk de “Apostel der Apostelen” noemt. Het is belangrijk om te onthouden dat het in de aard van religieuze antropologie en populaire devotie ligt, die de ervaring van pelgrimstochten omvat, om namen, mensen en gebeurtenissen aan concrete plaatsen te koppelen, wat een “traditie” in stand houdt die in de meeste gevallen een solide band met de geschiedenis vertegenwoordigt.
De ontdekking van de synagoge uit de eerste eeuw
Ontdekt in 2009 door Dina Avshalom-Gorni en Arfan Najjar, bevindt de Magdala-synagoge zich in Galilea en dateert van vóór 70 AD. Het bestaat uit een grote vestibule, een hoofdruimte met een verhoogde gang lined met stenen banken langs de muren, en een kleine zijruimte die zeer waarschijnlijk de plek was waar de Torarollen werden bewaard. De muren en kolommen waren versierd met felgekleurde fresco’s, en er waren resten van mozaïeken op de vloer.
Er wordt aangenomen dat de synagoge in drie fasen is gebouwd en dat ze waarschijnlijk rond de tijd van de Romeinse verovering in 67 AD, misschien in het kader van de Eerste Joodse Opstand, werd verlaten en beschadigd. De hoofdruimte is ongeveer 120 vierkante meter en kon 120 mensen huisvesten. De meest opmerkelijke vondst is een beeldhouwwerk van een steen dat zich in het midden van de kamer bevond, versierd aan alle kanten met motieven die verwijzen naar de Tempel van Jeruzalem, waaronder de zevenarmige Menora, waarvan de afbeelding dateert uit de tijd dat de Tempel nog stond (vgl. R. Bauckham – S. De Luca, op. cit., pp. 106-111).
Van Joodse stad naar Arabisch dorp
De achteruitgang van Magdala begon met de Romeinse vernietiging in 67 AD en zette zich voort na een aardbeving in 363 AD (V.C. Corbo, “Scavi archeologici a Magdala (1971-1973)“, in: Liber Annuus 24, 1974, pp. 5-37). De stad krimpt in grootte en belang, maar de herinnering aan haar verbinding met Maria Magdalena bleef bestaan.
In feite, beginnend vanaf de tweede helft van de vierde eeuw na Christus, werd Magdala een bestemming voor christelijke pelgrimstochten voor aanhangers van Maria Magdalena. Het werd later georganiseerd rond een versterkt klooster dat was gebouwd met gebruikmaking van bestaande structuren in het zuidelijke deel van de stad, een gebied dat eerder deel had uitgemaakt van de haven. Pelgrims die naar het heiligdom kwamen ter nagedachtenis aan haar geboorte of haar huis, betraden rechtstreeks vanuit de plek waar ze afmeerden de muren van het klooster. De kerk en het klooster, en de gebieden die waren gereserveerd voor het verwelkomen van pelgrims, bleven in gebruik tot de eerste islamitische periode. Kruisvaarderspelgrims herinneren zich de basiliek tot 1294, toen Ricoldo da Montecroce het beschreef als “veranderd in een stal”. De Byzantijnse havenstructuren die tussen de jaren ’70 en ’90 werden aangetroffen zijn niet meer zichtbaar. Ze omvatten een dok, een afgesloten bassin en een geplaveide weg die naar de ingang van het klooster leidde, vergelijkbaar met die in het Kursi-complex (vgl. S. De Luca – A. Lena, “The Harbor of the City of Magdala/Taricheae…“, in: S. Ladstätter, F. Pirson, T. Schmidts cur., Häfen und Hafenstädte im östlichen Mittelmeerraum von der Antike bis in byzantinische Zeit…, 2014, pp. 113-163).
Tot 1948 bedekte het Palestijnse dorp al-Majdal, dat, net als de Griekse naam, Magdala, “toren” betekent in het Arabisch, de plaats van de oude stad Magdala. Zoals veel andere dorpen, werden de inwoners verdreven door het Israëlische leger tijdens de Arabisch-Israëlische Oorlog (W. Khalidi edit., All That Remains…, 1992, pp. 529-530).
Archeologische opgravingen
De archeologische geschiedenis van Magdala begon in 1971 toen de Custodie van het Heilige Land, die sinds 1889 al land in het gebied bezat, Fr Virgilio Corbo en Fr Stanislao Loffreda de opdracht gaf voor systematische opgravingen (vgl. S. Loffreda, “Alcune osservazioni sulla ceramica di Magdala“, in: Studia Hierosolymitana I, 1976, pp. 338-354). In de loop van acht campagnes tussen 1971 en 1977 ontdekten de twee franciscaanse priesters een Byzantijns klooster, een geplaveide weg (cardo), een openbare plein omgeven door vier portieken (forum), een stadsvilla met mozaïeken, een watertoren en een gebouw dat ze destijds beschrijven als een “mini-synagoge” (vgl. V.C. Corbo, “Piazza e villa urbana a Magdala“, in: Liber Annuus 28, 1978, pp. 232-240). Hun werk vormde de basis voor het archeologisch begrip van de stad.
In 2007, na een lange pauze, lanceerde de SBF het “Magdala Project”, onder leiding van Fr Stefano De Luca en Lena, met als doel de onderzoeken in het gebied dat toebehoorde aan de franciscanen verder te verbeteren (S. De Luca, “La città ellenistico-romana di Magdala/Taricheae“, in: Liber Annuus 59, 2009, pp. 343-562). Deze opgravingen ontdekten een thermisch complex, een waterkanalisatiesysteem en een grote woonwijk. Bovendien ontdekten de opgravingen die door het Magdala Project worden uitgevoerd drie verschillende fasen van gebruik van de haven (Hasmonisch, Romeins en Byzantijns), evenals de torens van de haven, aanmeerstenen en het bassin (vgl. S. De Luca – A. Lena, op. cit., pp. 113-163).
In 2009 leidde de bouw van het Magdala Centrum, een spiritueel centrum dat werd opgericht door de Legionnaires of Christ ten noorden van het franciscanenpand, tot noodzakelijke grootschalige archeologische onderzoeken uitgevoerd door de Israel Antiquities Authority (IAA) en Universidad Anáhuac México Sur (vgl. M. Zapata-Meza – A.G. Diaz Barriga – R. Sanz-Rincón, “The Magdala Archaeological Project 2010-2012“, in: ‘Atiqot 90, 2018, pp. 83-126). Naast de synagoge uit de eerste eeuw, onthulden de onderzoeken vier woongebieden, een netwerk van wegen, de resten van een markt en containers die werden gebruikt voor het zouten van vis. Resultaten van de opgravingen werden gepubliceerd als een collectieve inspanning door archeologe Marcela Zapata-Meza (vgl. M. Zapata-Meza et al., Ancient Magdala: Archaeological Excavations 2010-2017: Volume I: Daily life, First interpretations, 2025). In 2021 brachten opgravingen in hetzelfde gebied, geleid door Dina Avshalom-Gorni, een andere synagoge aan het licht die dateert uit de Periode van de Tweede Tempel (https://pr.haifa.ac.il/2022/01/remains-of-a-second-synagogue-from-the-second-temple-period-sheds-light-on-jewish-life-2000-years-ago/).
De terugkeer van pelgrims
Pelgrims die vandaag Magdala bezoeken op zoek naar een verbinding met de stad van Maria Magdalena, de plaats waar de blik van de Heilige voor het eerst die van Jezus ontmoette, kunnen zich onderdompelen in de scène en worden geleid door de hierboven genoemde beschrijving van Fr Frédéric Manns, die het moment afbeeldde waarop Maria door de Meester werd genezen op de pier van Magdala: “Jezus bad en gelastte de demonen de vrouw te verlaten. Zeven demonen kwamen eruit. Een gewelddadige schreeuw zo snel als de bliksem markeerde hun exit. Jezus zei tegen haar: ‘Vrouw, nu je bent bevrijd, is jouw roeping om de wereld te openen voor het tijdperk van hart en mededogen. De deur van het Koninkrijk der Hemelen zal voor jou openen wanneer je de sleutel vindt” (F. Manns, op. cit., pp. 150-151). En waarachtig, dit werd Maria’s missie, zoals duidelijk was op Paasochtend toen, na de eerste te zijn die de Opgestane zag, ze de eer verdiende om “Apostel der Apostelen” genoemd te worden.
Bedankt voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u in te schrijven voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier.
© Dicastery for Communication – Vatican News