Getuigen van het Evangelie door eenheid

Door Andrea Tornielli

Vrede en de eenheid van de Kerk zijn de twee terugkerende en fundamentele thema’s van het eerste jaar van het pontificaat van paus Leo XIV, die blijft vragen om gebeden voor deze intenties. Als vrede zich heeft opgelegd als een dringende prioriteit vanwege de vermenigvuldiging van zinloze conflicten en de progressieve erosie van het internationaal recht, is de eenheid van de Kerk een draad die door het gehele magisterium van de Bisschop van Rome loopt, geboren in Chicago en die missionaris werd in Peru.

De manier waarop paus Leo zijn oproepen tot de eenheid van gelovigen in Christus heeft herhaald, is bijzonder significant en heeft niets te maken met een eis tot ‘normaliteit’ of een rust die de verschillen dof maakt en misschien de tegenstellingen verwatert.

De paus legde dit duidelijk uit in zijn toespraak tot de Kardinalen tijdens het Buitengewoon Consistorium van 7 januari 2026, toen hij, het conciliaire perspectief voorstellende dat werd omarmd door de pontificaten van zijn voorgangers, sprak over aantrekkingskracht, verwijzend naar deze woorden van de overleden paus Benedictus XVI in Brazilië.

“De Kerk,” zei Benedictus, “beoefent geen proselitisme. In plaats daarvan groeit zij door ‘aantrekking’: net zoals Christus ‘allen tot zich trekt’ door de kracht van zijn liefde, die culmineert in het offer van het kruis, vervult de Kerk haar missie voor zover zij, in vereniging met Christus, al haar werken uitvoert in geestelijke en praktische navolging van de liefde van haar Heer.”

Paus Leo, na te hebben herinnerd dat zijn onmiddellijke voorganger paus Franciscus ” hierin volkomen akkoord was en dit verschillende keren in verschillende contexten herhaalde”, voegde toe, “Vandaag herbezoek ik met vreugde dit thema en deel het met u. Ik nodig ons uit om goed aandacht te besteden aan wat paus Benedictus als de “kracht” heeft aangegeven die deze aantrekkingskracht aanstuwt. Inderdaad, deze kracht is Charis, het is Agape, het is de liefde van God die vleesgeworden is in Jezus Christus…”

In die toespraak bevestigde paus Leo XIV dat “‘de liefde van Christus dringt ons voort’… De liefde van Christus dringt ons voort omdat ze ons bezet, ons omhul en ons boeit. Dit is de kracht die allen tot Christus aantrekt… Terwijl eenheid aantrekt, verstrooit verdeeldheid. Het lijkt mij dat de natuurkunde dit ook bevestigt, zowel op microscopisch als macroscopic niveau. Daarom, om een werkelijk missionaire Kerk te zijn, een die in staat is de aantrekkingskracht van de liefde van Christus te getuigen, moeten we allereerst zijn gebod in praktijk brengen, het enige dat hij ons gaf nadat hij de voeten van zijn leerlingen gewassen had: “Zoals ik u heb liefgehad, zo moet ook u elkaar liefhebben.”

De woorden van Jezus over deze zaak duiden de kern van de missie aan: “Hieraan zullen allen weten dat u mijn leerlingen bent, indien u liefde voor elkaar hebt.”

De eenheid van de Kerk manifesteert zich aldus in dit vermogen om, door genade, nieuwe relaties met broeders en zusters te leven. Het manifesteert zich in dit vermogen om elkaar lief te hebben en elkaar te vergeven, waardoor de gemeenschap die in authentiek geleefd christelijk ervaren, boven elk verschil en elke verdeeldheid uitstraalt.

Het manifesteert zich in dit vermogen om spanningen en conflicten te overwinnen, zich realiserend dat we allemaal geroepen zijn, allemaal vergeven zondaars die behoefte hebben aan genade en onwaardige dienaren zijn, allemaal evenzeer overspoeld door een oneindige liefde die we niet verdiend hebben. Het manifesteert zich in het vermogen om synodaliteit te leven, wat niets anders is dan de concrete manier van zijn in gemeenschap in de Kerk.

Het is zo, alleen wanneer het op deze manier leeft – dat de christelijke gemeenschap aantrekt. En het trekt aan wanneer het niet zelfzuchtig is, wanneer het niet denkt dat het straalt door zijn eigen licht of de marketingstrategieën van reclamebureaus imiteert, wanneer het ideologische polarisatie niet aanwakkert.

De christelijke gemeenschap trekt aan, en is dus missionair, wanneer ze door haar eenheid de licht van de Ander weerspiegelt, wetende hoe ze iedereen die omarm en genadebiedend kan bieden wat zij zelf als eerste heeft ervaren en blijft ervaren, dag na dag in de ontmoeting met Christus.

De eenheid van de Kerk is geen conformiteit of slechts rustige coëxistentie, maar de vrucht van een liefde die ons omringt en overal wil uitstralen, samenhorigheid laat prevaleren boven individueel protagonisme, gemeenschap boven verdeeldheid, zachtmoedigheid boven arrogantie, woorden van vrede boven de taal van haat die helaas zoveel van de digitale wereld kwelt.

De eenheid van de Kerk betreft niet alleen christenen en zelfs niet alleen gelovigen.

Paus Leo legde dit uit in de Mis voor het Begin van zijn Petrinische Dienst, waarbij hij “de grote wens” voor “een verenigde Kerk, een teken van eenheid en gemeenschap, die een zuurdesem wordt voor een verzoende wereld,” uitdrukte, en de wereld uitnodigde om naar Christus te kijken, zich tot Hem te naderen, te luisteren naar “zijn ene familie: ‘in de ene Christus zijn we één.’ Dit is het pad dat we samen moeten volgen, onder ons maar ook met onze zusterchristelijke kerken, met degenen die andere religieuze paden volgen, met degenen die naar God zoeken, met alle vrouwen en mannen van goede wil, om een nieuwe wereld op te bouwen waar de vrede regeert!”

In een dramatische tijd in de geschiedenis van de mensheid, in een wereld verscheurd door oorlogen, is de eenheid van de Kerk een profetie van vrede voor allen.

Bedankt voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u in te schrijven voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier