Op de tweede dag van de bijeenkomst van paus Leo XIV ter gelegenheid van de 10e verjaardag van Amoris laetitia, deelt kardinaal Neri Ferrão ervaringen uit Azië en reflecteert Vincenzo Rosito over de transformatie van de opvoeding van kinderen door nieuwe digitale technologieën.
Door Alessandro Di Bussolo
Gezinnen van vandaag zijn "een uitdagend mozaïek van verschillende realiteiten, gekenmerkt door vreugde, hoop, strijd en wonden. Het gezin is niet alleen een plek waar de Kerk het Evangelie brengt. Het is ook een plek waar het Evangelie tot leven komt - van de ene generatie op de andere, van het ene gezin naar het andere, en van gezinnen naar de samenleving."
Kardinaal Filipe Neri Ferrão, aartsbisschop van Goa en Daman, opende zijn toespraak met deze reflectie aan het begin van de tweede dag van paus Leo XIV's bijeenkomst met de hoofden van de Oosterse Kerken en de voorzitters van de Bisschoppenconferenties, tien jaar na Amoris laetitia.
Gezinnen maken tot blijvende plaatsen van Gods openbaring
De Indiase kardinaal besprak het thema "Gezinnen vandaag: werkelijkheid, schoonheid en uitdagingen. De tekenen der tijden onderscheiden aan de hand van de ervaringen van gezinnen en de pastorale inzet van de Kerk vandaag."
Hij nodigde de deelnemers aan de bijeenkomst, die in een synodale stijl werd geleid, uit om zich tijdens hun discernement de vraag te stellen: "Wat vraagt de Heilige Geest van de Kerk om te veranderen?"
Dit betrof "niet alleen wat we voor de gezinnen doen, maar hoe we hen begrijpen, begeleiden en empoweren als protagonisten van het Evangelie en als blijvende loci van Gods openbaring."
Religieuze polarisatie die christelijke gezinnen in Azië beïnvloedt
Putend uit zijn ervaring als dominee in Azië, met name in India, erkende kardinaal Neri Ferrão dat gezinnen in hun identiteit, aard en samenstelling waren veranderd, met kleinere huishoudens, nieuwe vormen van samenwonen en interreligieuze huwelijken.
Gezinnen waren steeds meer in beweging, en velen stonden voor economische onzekerheid, armoede, werkloosheid en onzekerheid over de toekomst.
"Christelijke gezinnen in veel delen van India en Azië," benadrukte de kardinaal, "moeten ook leven temidden van groeiende religieuze polarisatie en vijandigheid, waardoor de openbare uitdrukking en overdracht van geloof steeds moeilijker wordt."
Schoonheid van gezinnen die voor ouderen en zieken zorgen
Toch bood deze gezinnen ook schoonheid aan de Kerk door hun zorg voor kinderen, ouderen, zieken en kwetsbare mensen. Zelfs temidden van armoede en onzekerheid, legde de kardinaal uit, "blijven onze gezinnen positieve ruimtes creëren voor vreugde en hoop."
Na de publicatie van Amoris laetitia, herinnerde hij zich, "luisterden de Kerken in India en Azië eerst naar de gezinnen," en dat luisteren "bepaalde hoe we met hen omgaan. We zien huwelijksvoorbereiding nu als het begin van een levenslange reis, bieden spirituele vernieuwing en counseling aan koppels en kinderen, en blijven in de loop van de tijd gezinnen en lekenleiders vormen."
Gezinnen die samenwerken met de Kerk in haar missie
Hij benadrukte dat de pastorale bediening moest veranderen "van missie naar gezinnen naar missie onder gezinnen." Gezinnen waren niet enkel ontvangers van hulp, maar in zijn woorden, "de partners van de Kerk in missie."
Kardinaal Neri Ferrão besloot door de ervaring te delen van een priester die de gezinsdienst in zijn parochie niet met een programma was begonnen, maar door een gezin te bezoeken dat onderliggende communicatiedifficulties tussen de ouders en tussen hen en hun kinderen ervoer. Het was begonnen met "een gesprek en een bereidheid om te luisteren."
Rosito: Belang van relaties in gezin en Kerk
De tweede spreker, Vincenzo Rosito, hoogleraar Geschiedenis en Cultuur van Gezininstituties aan de Pauselijke Lateraanse Universiteit en vice-decaan van het Pauselijke Theologische Instituut voor Huwelijk en Gezin, vatte zijn toespraak samen met vragen om de synodale discernement van de deelnemers te begeleiden.
Hij begon met een uitnodiging geïnspireerd door paus Leo XIV's reflecties in de encycliek Magnifica humanitas: "Laat ieder van ons zich bewust zijn van de relaties die we binnen onze eigen gezinnen en binnen de Kerk opbouwen."
Professor Rosito benadrukte dat "gezinspraktijken, in feite, ons helpen begrijpen hoe kerken en gezinnen van elkaar leren. Zowel de Kerk als het gezin, leren in feite door de praktijken van hun dagelijks leven."
Veranderingen als kansen
Vervolgens bood hij een vraag aan de deelnemers om te overwegen als een vader, moeder, theoloog of dominee: "Ben ik in staat om te erkennen en met anderen te delen ten minste één nieuwe zaak die ik in de afgelopen jaren van mijn gezins- of pastorale leven heb geleerd of anders ben gaan doen?"
Veranderingen in het gezinsleven, legde prof. Rosito uit, "zijn geen problemen" maar "menselijke activiteiten." Terugverwijzend naar Amoris laetitia, presenteerde hij ze als een kans, als concrete processen "waarin individuen en gezinnen handelen, reageren, leren en nieuwe middelen ontwikkelen."
"Overweeg bijvoorbeeld," vervolgde de politieke filosoof, "hoe het gebruik van nieuwe digitale technologieën de dagelijkse gewoonten van gezinnen en de manier waarop kinderen worden opgevoed transformeert."
Nieuwe manieren van gezinnen en Kerk zijn
Het gezin en de Kerk, vervolgde prof. Rosito, "leren samen door verandering." Hij putte uit het evangelische beeld van de vlucht van Jezus, Jozef en Maria naar Egypte.
Hij merkte op dat vandaag, "puttend uit de ervaringen van vluchtelingen- en migrantengezinnen, sommige christelijke gemeenschappen zich opnieuw vestigen als 'vluchtkerken'" voor degenen die in een nieuw land aankomen of een lange reis maken.
Hij sprak ook de tragedie van geweld aan die door veel gezinnen wordt gedeeld: "De onzekerheid die voortkomt uit sociale en politieke geweld is een verontrustende realiteit waarmee veel Kerken vandaag moeten omgaan in hun dagelijks leven." Dergelijke onzekerheid, waarschuwde hij, kan "zelfs de gezinsbanden en kerkrelaties zelf verslinden."
De droom van Jozef maakte ook deel uit van de ervaring van deze vlucht.
"Dromen, nieuwe vormen voor de Kerk verbeelden," besloot prof. Rosito, "betekent ook vernieuwen wat we al doen. De Kerk verbeelden betekent bereid zijn om van elkaar te leren, terwijl we samen getransformeerd worden, als kerken en als gezinnen."
Zijn laatste vraag voor discernement was dan ook: "Wat hebben we nodig, temidden van het licht en de schaduw van vandaag, om nieuwe manieren van zijn als gezin en nieuwe manieren van zijn als Kerk te leren en te verbeelden?"
Dank u voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u in te schrijven voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier.
