Luisteren naar anderen uit liefde: Leeftijd is geen belemmering voor religieuze zusters

Door Sr. Ilaria de Lillo

“Niemand is zo arm dat hij niets te geven heeft, en niemand is zo rijk dat hij niets te ontvangen nodig heeft,” zei de late paus Franciscus, terwijl hij Fr. Oreste Benzi citeerde (Boodschap van paus Franciscus voor de 61ste Wereldgebedsdag voor de Roepingen).

Kijkend naar het volle leven van zuster Angela, zou men zeggen dat dit inderdaad het geval is. Ongeacht leeftijd, ervaring of waar men zich bevindt, is er altijd iets te geven en te ontvangen uit liefde. Als gepensioneerde verpleegster is ze 93 jaar oud en heeft ze 70 jaar religieus leven met vreugde geleefd.

Sr. Angela Sinopoli, een religieuze zuster van de Helpers van de Heilige Zielen in het Vagevuur, woont sinds 2001 in Matera, waar ze haar pastorale bediening van nabijheid uitoefent.

Deze missie leidt haar naar de straat om degenen te verwelkomen die ze tegenkomt, en om degenen te bezoeken die alleen, ziek of op zoek zijn naar iemand bij wie ze zich kunnen vertrouwd voelen en met wie ze de lasten van het leven kunnen delen.

Haar energie is onuitputtelijk omdat deze geworteld is in het besef van geven: ondanks haar 93 jaar gaat de non met vastberadenheid en humor de uitdagingen van het dagelijks leven aan, aangemoedigd door de liefde die ze als eerste ontving, die haar tegen ontmoediging beschermt.

De benadering van sr. Angela kan worden gekarakteriseerd door drie sleutelwoorden: kracht, energie en moed. Ze put uit de wijsheid van de Ignatiaanse spiritualiteit – de pijler van de Sociëteit van Helpers – om haar begeleiding te leven als een aanwezigheid tussen en naast de mensen.

Daarom is het niet de leeftijd die de wens stopt om de vreugde en barmhartigheid van de Heer met anderen te delen. Ook al kan het lichaam beperkingen hebben, het hart overstijgt alle grenzen.

Sr. Angela luistert naar de problemen die mensen haar toevertrouwen en wordt een metgezel in het leven, waarbij ze hun verhalen gebruikt als een therapeutisch moment voor hen. Door dingen bij hun naam te noemen, komen ze naar voren zodat ze in het licht van hoop kunnen worden onder ogen gezien in plaats van in de duisternis van wanhoop.

“Elke keer dat mensen me hun problemen en angsten vertellen,” legt sr. Angela uit. “Probeer ik hen aan te moedigen om vooruit te gaan. Soms bidden we samen, andere keren wisselen we glimlachen uit.”

Wanneer ze thuis terugkeert, brengt ze alles in haar persoonlijke en gemeenschapsgebed. Ze vervolgt: “Het is een manier om getuigenis af te leggen van Gods liefde voor hen.”

Sr. Angela met tijdelijk geprofeste zusters

Luisteren in crisis van aanwezigheid

Sr. Angela draagt geen horloge wanneer ze vroeg in de ochtend haar huis verlaat om haar rondes in de stad te beginnen. Ze is goed thuis in de kunst van “tijd verspillen” met mensen en het verwelkomen van het onverwachte in haar ontmoetingen.

In de ochtend plant ze welke gezinnen ze gedurende de dag zal bezoeken; andere keren maakt ze een lijst van de mensen waarvan ze weet dat ze in moeilijkheden verkeren en verricht ze haar pastorale werk “per telefoon.”

Iemand bellen alleen om hallo te zeggen kan als een streling voor die persoon zijn, een manier om te communiceren aan de ander dat ze belangrijk zijn, dat er iemand is die aan hen denkt, en dit wekt vertrouwen en hoop.

Vaak is de ontmoeting niet gepland; het gebeurt op straat en stelt sr. Angela in staat om, net als Petrus, te zeggen: “Zilver of goud heb ik niet, maar wat ik heb, geef ik je” (Hand. 3:6). Aanwezig zijn in die pijn, zodat niemand alleen met zijn problemen achterblijft, is een manier waarop de zusters de pijn van de mensen delen.

Sr. Angela ziet nabijheid als een manier om een hedendaags probleem aan te pakken dat antropoloog Ernesto De Martino de “crisis van aanwezigheid” noemde, dat wil zeggen het verlies van betekenis, de onmacht om de eigen bestaan en rol in het leven te beheersen.

In dit tijdperk van meerdere crisissen voelt zuster Angela de dringende behoefte om waarde te herstellen voor mensen door er gewoon voor hen te zijn.

“Het zijn voornamelijk moeders die me vertellen over problemen met hun kinderen,” benadrukt ze. “Ouders voelen zich alleen, ze staan voor veel uitdagingen bij het opvoeden van hun kinderen, de baanonzekerheid in het zuiden is een andere zorg, en er is een angst om geen toekomst te hebben.”

Luisteren met zorg, samen hoopvol zijn

Bij het luisteren naar deze situaties kan de verleiding bestaan om een oplossing aan te bieden die soms niet bestaat, of antwoorden te geven die wellicht niet passend zijn.

Maar in haar toolbox draagt sr. Angela met zich mee: luisteren zonder te oordelen, zwijgen, de woorden van de ander in haar hart bewaren en “de persoon begeleiden zodat ze niet in een depressie vervallen maar, integendeel, hoopvol zijn”, wijst ze erop, “maar ik heb geen recept voor wat te zeggen, ik laat me leiden door de woorden die de Heer me suggereert.”

En met nederigheid vertrouwt ze zich toe aan de Voorzienigheid.

Leren van Christus om naar de periferieën te gaan

Het huis verlaten en mensen bezoeken, wat paus Franciscus “naar de periferieën gaan” noemde, is een evangelische stijl die zuster Angela aanneemt, en Jezus als haar model neemt.

Aangetrokken door de manier waarop Jezus naar anderen kijkt, dat wil zeggen, als geliefde schepsels, de manier waarop Hij voor de armen zorgt en hen hoop biedt, wordt sr. Angela gedreven om ontmoetingen te zoeken om God aan het werk te zien in deze wereld, met zekerheid, ondanks conflicten en problemen.

Sr. Angela is een van de vele religieuze vrouwen die mensen blijven dienen, lang nadat ze met hun beroepen en verantwoordelijkheden zijn gestopt.

“Ons leven is een leven van dienst aan anderen,” sluit ze af. “Het leven dat we gekozen hebben en onze charismatische gaven zijn geschenken die met vreugde gedeeld moeten worden!” En men stopt nooit met ontvangen en delen.

Bedankt voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u te abonneren op onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier