Pan Daijing’s Conciliazione 5-installatie nodigt bezoekers uit om verder te lezen dan de duisternis

Door Eugenio Murrali en Francesca Merlo

Een breuk van licht in de duisternis. Een creatief werk dat verbergt terwijl het onthult, en degenen die het tegenkomen uitnodigt om dieper te zoeken. Gemaakt door de Chinese kunstenaar Pan Daijing, is het tweede hoofdstuk van de serie Reading, Again van het Dicasterie voor Cultuur en Onderwijs – opnieuw gecureerd door Donatien Grau voor Conciliazione 5, een tentoonstellingsruimte in Rome – geen werk dat zich eenvoudig presenteert. In plaats daarvan ontvouwt het zich geleidelijk door de actieve participatie van de kijker.

Bij de presentatie van de kunstenaar en haar werk op de avond van 2 juli in de St Pius X Hall, zei kardinaal José Tolentino de Mendonça, prefect van het Dicasterie, dat Daijing’s installatie “elke van ons vraagt om aanwezig te blijven, om ons te laten aanraken” door onze emoties.

Voor de kardinaal biedt het “een buitengewoon originele” manier om lezen te benaderen – niet als “de snelle ontcijfering van tekens, maar als een diep menselijke ervaring: een daad die de oren betrekt voordat de ogen, het lichaam voordat het intellect, en wachten voordat begrijpen.”

Het gaat niet eenvoudigweg om begrijpen, zei hij, maar om bewonen, om leren verblijven. Hij citeerde paus Leo XIV: “We hebben de dringende plicht om diep menselijk te blijven, liefdevol de prachtige menselijkheid te beschermen die ons is toevertrouwd.”

Kijkend naar de installatie

De stilte vinden

De kleine maar waardevolle tentoonstellingsruimte, die rechtstreeks op de straat uitkomt en te allen tijde zichtbaar is voor voorbijgangers, is meer dan een galerij. Het wordt een boek op zich – een boek waarin bezoekers worden uitgenodigd om niet alleen hun ogen, maar ook hun geest en ziel onder te dompelen.

“Ik denk dat het een poging is – of misschien een uitnodiging – om nieuwsgierig naar onszelf te blijven,” zei Daijing.

Haar werk nodigt mensen uit om een drempel over te steken.

“Het gaat om lezen, reflectie, drempels, over het zien van plaatsen die we normaal niet kunnen betreden,” legde ze uit. “Niet omdat we de vaardigheid ontbreken, maar misschien omdat de wereld gewoon te luidruchtig is geworden.”

Voor Daijing is het essentieel om “de stilte binnenin onszelf te vinden.”

Toch, zo benadrukt ze, “betekent stilte niet bewegingsloosheid. Het betekent ook beweging en groei.” Binnen die ruimte “kunnen we eerlijk zijn – of in ieder geval proberen eerlijk te zijn – met onze gevoelens en onze dromen.”

Haar artistieke praktijk is een voortdurende poging om de verschillende lagen van de realiteit te verkennen door een ervaring die constant evolueert.

“Dat is ook waarom ik kunst maak,” zei ze. “Door te creëren, krijg ik toegang tot begrip, bewustzijn, bewustzijn en een diepere kennis van mezelf.”

De allegorie van de grot

“Het is zowel mooi als uitdagend,” zei kardinaal Tolentino de Mendonça, “dat Pan de Conciliazione 5-galerij in een grot heeft veranderd-de archetypische plek waar perceptie wordt getest.”

De kardinaal herinnerde zich de grot van Plato als een allegorie van kennis: een reis uit beklemming richting een diepere en waarachtigere realiteit.

Vervolgens wendde hij zich tot St. Augustinus, die in Boek Tien van de Belijdenissen de grot beschrijft als geheugen.

In plaats van een plaats van onwetendheid, wordt het een archief van de ziel – een levende opslagplaats die elke persoon van binnen meedraagt als zowel een bron als een mogelijkheid.

Dieper reflecterend op Daijing’s werk, zei de kardinaal dat “de artistieke taal van Pan Daijing nooit eenvoudigweg draait om het overbrengen van informatie. Het is een plek waar de duisternis zelf een middel van kennis wordt – een grot die we volledig bewonen totdat het, net als Augustinus’ geheugen, een levende binnenruimte wordt.”

Een verbond met de blik

Het resultaat van Daijing’s lange en rigoureuze artistieke proces is geen verklarende kunst die verzwaard is door interpretatie. In plaats daarvan is het “een verbond met onze blik” – een die vertrouwen vereist en “een intelligentie die zich niet probeert te tonen, maar zich in dienst stelt van wat moet gebeuren tussen de ene blik en de andere.”

De kardinaal prees ook zowel de kunstenaar als de curator voor het hebben van “de moed om niet alles uit te leggen,” evenals “de wijsheid om geen betekenis op te leggen, en de vrijgevigheid om degenen die kijken, luisteren of lezen de vrijheid te geven om bewust door hun eigen innerlijke landschap te reizen.”

Een verkenning van het leven

Daijing’s artistieke praktijk brengt visuele kunst, muziek, geluid, film en performance samen.

“Haar werk,” merkte curator Donatien Grau op, “omarmt vele artistieke vormen zonder ooit door een van hen te worden beperkt. Ik zou zelfs zeggen dat de kunst van Pan kunst zelf is. Het is leven dat wordt geleefd als artistieke praktijk, als onderzoek, als proces, als bestemming. Haar reis is er een van voortdurende zelfontdekking en ontdekking van de wereld – een verkenning van het leven als een metafysische structuur.”

Door middel van sculptuur, video en geluid, altijd in dialoog met architectuur en ruimte, creëert Daijing’s werk een ontmoeting tussen het publiek en het diep persoonlijke.

De galerij – of beter gezegd het raam naar de straat – is open voor iedereen. Maar om echt te ‘lezen’ wat erin ligt, moet men eerst erkennen, zich laten meevoeren, ervoor kiezen om door de omringende duisternis te stappen en zijn eigen blik – zowel naar buiten als naar binnen – te wekken om die van de kunstenaar te ontmoeten door lagen van reflectie en mise en abyme.

In zijn inleiding citeerde Grau Marcel Proust, die schreef: “Elke lezer, terwijl hij leest, leest zichzelf.”

“In het werk van Pan Daijing,” legde Grau uit, “wordt die reis naar binnen een brug naar onze gedeelde menselijkheid.”

“De auteur is niet dood, zoals Roland Barthes beroemde claimde,” concludeerde hij. “Maar de auteur is ook niet meer alleen. Haar blik is gericht op ons, op de straat, op het leven.”

De kunstenaar als filter

Tijdens het gesprek tussen Grau en Daijing vóór de opening van de tentoonstelling, kwam een ander thema naar voren: lezen als een ingewikkelde manier om eerst met onszelf en vervolgens met de wereld te relateren.

“Ik geloof dat lezen veel meer is dan betrokken zijn bij literatuur,” zei Daijing. “Het betekent ook gedachten lezen, stilte lezen, de onmogelijkheid van begrip lezen – en herkennen wat dat ons laat voelen. Het betekent een relatie aangaan met een wereld die vol zit met dingen die we ofwel bang zijn te begrijpen of gewoon niet kunnen begrijpen.”

De discussie verkende ook het idee van de kunstenaar als een filter.

Vraagt naar dit beeld, antwoordde Daijing:

“Ik voel me als een filter. In deze fase van het proces weet ik niet echt wat voor soort filter ik ben, omdat dat niet aan mij is. Wat telt is stil te blijven, aanwezig te blijven, bij die dingen te blijven die, voorbij wat de oren kunnen horen, uiteindelijk ergens in het lichaam naar boven komen. Het kan in het hart zijn. Het kan in de buik zijn. Mijn rol als filter is dat presentatie – om het te destilleren uit elk moment dat ik doorbreng in deze ervaring. En dat geldt voor bijna alles wat ik als kunstenaar doe.”

Bovenste foto’s ©Francesco Gili, met dank aan het Dicasterie voor Cultuur en Onderwijs

Bedankt voor het lezen van ons artikel. Je kunt op de hoogte blijven door je te abonneren op onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik gewoon hier.