Paus Leo versterkt de hervorming van het bestuur voor de Vaticaanse Commissie

Door Salvatore Cernuzio

Niet alleen kardinalen, maar ook “andere leden” kunnen als president van de Pauselijke Commissie voor de Staat Vaticaanstad dienen, en daarmee ook lekenmannen en -vrouwen. Dit is vastgesteld in een Motu Proprio van paus Leo XIV, gepubliceerd op vrijdag 21 november, dat artikel 8 van de fundamentele wet die in juni 2023 was afgekondigd, afschaft, in het licht van bestuursbehoeften die steeds complexer en dringender zijn geworden.

Sinds 1 maart 2025 heeft, op verzoek van paus Franciscus, een religieuze zuster, Sr Raffaella Petrini, gefungeerd als president van de Pauselijke Commissie van de Staat Vaticaanstad en van het Governoraat. Zij is de eerste vrouw die deze dubbele rol vervult, die de uitoefening van wetgevende en administratieve autoriteit binnen de Staat Vaticaanstad omvat.

Het nieuwe artikel

Het bulletin van het persbureau van de Heilige Stoel van 25 februari 2025, betreffende de benoeming van de Secretarissen-Generaal van het Governoraat, had al verduidelijkt dat paus Franciscus de fundamentele wet van de Staat Vaticaanstad had gewijzigd. De publicatie van het Motu Proprio van Leo XIV van vandaag consolideert dus de wijziging die door zijn voorganger is doorgevoerd.

Meer specifiek stelde artikel 8 van de fundamentele wet eerder: “De Pauselijke Commissie bestaat uit kardinalen, waaronder de president, en andere leden, benoemd door de Soevereine Pontifex voor een termijn van vijf jaar.” In het vandaag gepubliceerde Motu Proprio wordt het betreffende artikel afgeschaft en vervangen door: “De Pauselijke Commissie voor de Staat Vaticaanstad bestaat uit kardinalen en andere leden, waaronder de president, benoemd door de Soevereine Pontifex voor een termijn van vijf jaar.”

Deze wijziging opent de mogelijkheid dat “andere leden” die geen kardinalen zijn-zoals lekenmannen en -vrouwen-de Commissie kunnen leiden.

De beslissing van de paus

Paus Leo legt zijn beslissing uit in de apostolische brief, waarin hij stelt: “Het Governoraat is geroepen bij te dragen, via zijn eigen structuur, aan de eigen missie van de Staat Vaticaanstad, en deze taak uit te voeren in dienst van de opvolger van Petrus, aan wie het rechtstreeks antwoordt.”

Bij het vervullen van deze “veeleisende taak” oefent het Governoraat “een vorm van medeverantwoordelijkheid binnen de communio uit, die,” benadrukt de paus, “een van de principes is die het dienstwerk van de Romeinse Curie leiden, zoals gewenst door paus Franciscus en vastgesteld in de apostolische constitutie Praedicate Evangelium van 19 maart 2022, en die ook toepasbaar is op de Staat Vaticaanstad.”

Deze “vorm van gedeelde verantwoordelijkheid” maakt dus “tijdig de consolidatie van bepaalde oplossingen die tot nu toe zijn ontwikkeld als reactie op bestuursbehoeften die steeds complexer en dringender blijken te zijn.”

Het Motu Proprio, ondertekend op 19 november maar vandaag gepubliceerd, treedt onmiddellijk in werking.

Dank u voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u aan te melden voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier