Van slachtoffer tot getuige: Bukuru Claude tegen mensenhandel

Door Moriba Camara, S.J.

Het begon allemaal nadat hij zijn universitaire studie in Burundi had afgerond. Net als veel jonge afgestudeerden in zijn land, stond Bukuru Claude zonder werk, terwijl hij echt zijn familie wilde ondersteunen.

“Ik stond voor frustratie, sociale druk en de legitieme wens om mijn familie te helpen,” vertelde hij aan Vatican News.

In deze context van kwetsbaarheid benaderden onverantwoorde wervingsagenten hem. “Ze beloofden me, werkgelegenheid in het buitenland, in landen zoals Koeweit, Libanon of Dubai, met aantrekkelijke salarissen en een beter leven,” legde hij uit.

Onbewust van de mechanismen van mensenhandel vertrouwde hij hen: “Ik heb veel betaald, […] geld en jaren van mijn leven, denkend dat ik in mijn toekomst investeerde.”

Een reis die in een val veranderde

Bukuru werd naar Kenia gestuurd en kreeg te horen dat het een simpele tussenstop was voordat hij de Golflanden bereikte. “We zouden naar de Golflanden gaan. Maar eenmaal daar, veranderde de realiteit bruut,” zei hij.

“Vanaf de allereerste dag verzamelde de persoon die ons vervoerde onze paspoorten en documenten. Hij liet ons achter in een appartement, in een kamer waar met zijn eenentwintig van ons waren.”

De leefomstandigheden waren precair. Voedsel had “was echt moeilijk. We aten dankzij de hulp van onze families in Burundi, eens in de drie dagen,” herinnerde Bukuru zich.

Toch had Bukuru op dat moment de situatie nog niet als mensenhandel geïdentificeerd: “Op dat moment wist ik niet dat ik een slachtoffer van mensenhandel was. Ik wist alleen dat er iets niet klopte, maar ik dacht dat hij ons op een dag zou brengen waar hij had beloofd.”

“Het was Talitha Kum-Kenya dat ons redde”

Bukuru’s ontsnapping uit de val van de mensenhandelaren kwam door een providentiële ontmoeting. Een van zijn voormalige klasgenoten, die een religieuze broeder was geworden in Kenia, hielp hem onder woorden te brengen wat hij meemaakte.

“Hij zei tegen me: of je het nu accepteert of niet, je bent verhandeld,” zei Bukuru. Via dit netwerk van vriendschap en solidariteit werd de zaak gemeld bij Talitha Kum-Kenya.

“Het was Talitha Kum-Kenya dat ons redde, na de tussenkomst van een zuster die in Algerije was,” vervolgde Bukuru.

Deze stap markeerde een beslissend keerpunt: “Toen ik Talitha Kum ontmoette, gaf ik eindelijk woorden aan wat ik had meegemaakt: mensenhandel.”

Het transformeren van lijden in betrokkenheid

Vandaag pleit Bukuru Claude tegen mensenhandel. “Mijn lijden omvormen tot betrokkenheid is essentieel om drie redenen,” legde hij uit.

Eerst, “om betekenis te geven aan wat ik heb doorgemaakt, door bewustzijn te creëren en de waarheid te vertellen.” Ten tweede, uit solidariteit met jongeren die, net als hij ooit was, geconfronteerd worden met werkloosheid en armoede. “Veel jongeren vandaag leven dezelfde kwetsbaarheid als ik destijds,” benadrukte hij.

Tenslotte benadrukte hij zijn gevoel van morele verantwoordelijkheid. “Omdat ik de mechanismen van mensenhandel van dichtbij heb gezien, kon ik niet stilzwijgend blijven-mijn hart zou gevuld zijn geweest met een soort vrijwillige medeplichtigheid,” reflecteerde hij.

Samen met andere jongeren voert hij acties uit om bewustzijn te creëren. “We praten over actuele vormen van mensenhandel en frauduleuze wervingsstrategieën. We moedigen waakzaamheid en het melden van mensenhandelgevallen aan.”

Er worden ook grensoverschrijdende bewustwordingsprojecten in Oost-Afrika overwogen. “Zo ben ik me volledig gaan inzetten als jongerenambassadeur-om bewustzijn te creëren, te voorkomen en te waarschuwen,” zei hij.

De waarschuwingssignalen herkennen

Gebaseerd op zijn ervaring, identificeerde hij verschillende waarschuwingssignalen die alarmen moeten doen afgaan met betrekking tot mensenhandel: “De eerste is beloftes die te mooi zijn om waar te zijn: een goedbetaalde baan, zonder een duidelijk contract, zonder vereiste kwalificaties, en met een zeer snelle vertrek.”

Hij merkte ook op “een gebrek aan transparantie van de recruiter, de afwezigheid van officiële documenten, en een gebrek aan precieze informatie over de werkgever, de exacte werkplek, of de werkelijke voorwaarden.” Of ook “verzoeken om hoge betalingen om een baan te krijgen of te kunnen reizen.”

Andere waarschuwingssignalen kunnen zijn “wanneer je wordt gevraagd het project geheim te houden, zelfs voor je gezin,” of “de inbeslagname van identiteitsdocumenten en beperkingen op de bewegingsvrijheid.”

“Je bent niet alleen”

Aan degenen die nog vastzitten, biedt Bukuru een boodschap van hoop: “Beste broeders en zussen, je bent niet alleen. Jouw leven heeft immense waarde, zelfs als de situatie hopeloos lijkt. Er zijn mensen en organisaties klaar om je te helpen. Durven spreken kan de eerste stap naar vrijheid zijn.”

“Aan de autoriteiten, gemeenschappen en jongeren alike, dit is een collectieve verantwoordelijkheid. Samen kunnen we lijden transformeren in bescherming en angst in hoop,” concludeerde hij.

Dank je wel voor het lezen van ons artikel. Je kunt op de hoogte blijven door je in te schrijven voor onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik hier