Op de vierde dag van de Amoris laetitia-bijeenkomst in het Vaticaan roept kardinaal José Cobo Cano op tot voortdurende pastorale begeleiding, terwijl theoloog María Marcela Mazzini benadrukt dat het Sacrament van het Huwelijk zowel geleefd als gevierd moet worden.
Door Francesco Ricupero
"De pastorale conversie van de Kerk roept ons daarom op om goed te luisteren naar de ervaringen van jonge gehuwde stellen: naar hoe zij spreken over wat zij samen leren, of over wat hen verhindert om te leren en te groeien; de bronnen die zij ontdekken in het sacrament van het huwelijk; wat zij verwachten van christelijke gemeenschappen; en hoe zij hun eigen missionaire verantwoordelijkheid begrijpen."
Kardinaal Kevin Farrell, prefect van het Dicasterie voor Leken, Gezin en Leven, bood deze reflectie aan op zaterdagochtend 10 oktober, terwijl hij de vierde dag van de bijeenkomst introduceerde, "Tien Jaar na Amoris laetitia: Het Evangelie Verkondigen met Gezinnen Vandaag," in de Paul VI-zaal.
De samenkomst, die duurt tot 14 oktober, brengt paus Leo XIV, de leiders van de Oosterse Kerken, voorzitters van Bisschoppenconferenties, gehuwde stellen en deskundigen samen.
Een beslissende tijd
Bij de introductie van het thema van de dag, "Huwelijksleven. De eerste jaren van het huwelijk: een beslissende tijd," benadrukte kardinaal Farrell de aanzienlijke pastorale inspanningen die sinds het Tweede Vaticaans Concilie zijn geleverd om de huwelijksvoorbereiding te verrijken.
Deze inspanningen, zei hij, hebben voortgebouwd op de ervaringen van gehuwde stellen en hebben verloofden de kans geboden om gemeenschap en gebed te ervaren binnen de christelijke gemeenschap.
"Toch zien we dat dit niet altijd genoeg is om pasgehuwden te helpen het echtelijke liefdesleven dat zich in hen vormgeeft tijdens de eerste jaren van het huwelijk te begrijpen en te verdiepen, of om de moeilijkheden aan te gaan die kunnen ontstaan met de geboorte van kinderen of terwijl zij elkaar beter leren kennen."
De behoefte aan voortdurende begeleiding
Kardinaal José Cobo Cano, aartsbisschop van Madrid, reflecteerde op hoe te luisteren naar en stellen te begeleiden aan het begin van hun huwelijkse leven.
Hij benadrukte dat Amoris laetitia "ons heeft geholpen om de realiteit van het huwelijk in een ander licht te bekijken en nieuwe pastorale horizonnen heeft geopend. Echter, de eerste uitdaging is niet om nieuwe programma's te ontwerpen. De vraag komt eerder en is beslissender: begrijpen we vanaf het begin werkelijk de realiteit van de stellen die we willen begeleiden?"
Volgens de kardinaal nodigt de post-synodale apostolische exhoratie de Kerk uit om het huwelijk opnieuw te ontdekken als zowel een sacrament om te vieren als een roeping om te leven en gedurende het leven te koesteren.
Elkaars huwelijk betekent kiezen om zichzelf aan een ander te geven, een gedeelde toekomst op te bouwen en te leren liefhebben temidden van de vreugden en moeilijkheden van het dagelijkse leven. Het huwelijksministerie moet daarom een fundamentele verschuiving maken: van voorbereiding die voornamelijk gericht is op de bruiloft naar begeleiding die paren ondersteunt vóór, tijdens en na hun huwelijk.
Dialoog, geduld en vergeving
"Amoris laetitia benadrukte twee speerpunten van het moment dat een paar de Kerk benadert: begeleiding en onderscheid," zei kardinaal Cobo Cano.
"De vraag: 'Wat moeten ze weten om te trouwen?' is anders dan de diepere vraag: 'Wat moeten ze ontdekken om te weten of ze geroepen zijn om zich definitief aan elkaar te verbinden?'"
De verloofden de kennis te bieden die nodig is om het sacrament te vieren, is niet genoeg. Ze hebben ook hulp nodig bij het begrijpen van de keuze die ze maken, het onderscheiden van hun roeping en het leren kennen van elkaar.
Huwelijk is een reis die voortdurend zich ontwikkelt. De vroege jaren, de geboorte van kinderen, werkverantwoordelijkheden, financiële moeilijkheden, ziekte en persoonlijke veranderingen vragen allemaal om dialoog, geduld, vergeving en een hernieuwde toewijding om verenigd te blijven.
De "klok van de verloofden"
"Net als in veel bisdommen, testen we hier in Madrid, naast premarriagecursussen, initiatieven zoals El reloj de los novios (De klok van de verloofden)," verklaarde kardinaal Cobo Cano.
Deze zijn "gebaseerd op een eenvoudig inzicht: een paar moet kwaliteits tijd voor elkaar reserveren om te praten, na te denken over hun verhaal, hun sterke en zwakke punten te herkennen, te bidden en te onderscheiden."
De vragen die door deze ervaringen worden opgeworpen, vervolgde hij, gaan verder dan een specifieke methode en betreffen hoe oprecht onderscheid mogelijk te maken.
"Dit beïnvloedt ook de beslissing om te trouwen. Als een paar, na acht of tien jaar samen te zijn geweest, met een geplande bruiloft naar ons komt, is er dan nog ruimte voor onderscheid? Als we stellen dat huwelijk een roeping is, hoe onderscheiden we dan de roeping tot huwelijk binnen de Kerk?"
Een goed gevoerde pastorale conversatie op zulke momenten, samen met training voor diegenen die stellen begeleiden, kan nieuwe wegen openen, zei hij, "maar de vraag blijft bij ons."
Bouwen aan een "wij" terwijl ieders identiteit behouden blijft
Een van de grootste uitdagingen is leren om een "wij" op te bouwen zonder de identiteit van iemand te wissen. Dit vereist kwaliteits tijd, wederzijds luisteren, gedeeld geloof en het vermogen om conflicten aan te pakken zonder het de relatie te verzwakken.
"Christelijk huwelijk is niet slechts het verhaal van twee mensen; het is ook een kerkelijke roeping, geroepen om te groeien en te bloeien binnen een gemeenschap," zei kardinaal Cobo Cano.
"Dit roept een fundamentele pastorale vraag op: Welke soorten gemeenschappen hebben onze gehuwde stellen vandaag nodig? Wat is de rol van het bisdom, de parochie, bewegingen en, in het bijzonder, andere gehuwde stellen in het bevorderen van gemeenschappen die in staat zijn om huwelijksleven te verwelkomen, begeleiden en ondersteunen?"
Hier, legde hij uit, kunnen andere stellen een vitale rol spelen door echtgenoten te begeleiden "niet als experts, maar door hun persoonlijke levenservaring die ook gedifferentieerd en gedeeld is aan te wenden."
Continuïteit in pastorale zorg bieden
De grootste uitdaging voor de Kerk is daarom om over te gaan van pastorale zorg die zich richt op geïsoleerde momenten naar voortdurende begeleiding gedurende de roeping van een paar tot huwelijk.
Huwelijk is een kostbaar goed om te beschermen, een roeping die dagelijkse toewijding vereist, en een band die in de loop van de tijd is opgebouwd. Voorbereiden op de bruiloft is slechts het begin.
De echte uitdaging is het helpen van echtgenoten om het sacrament te leven dat zij hebben ontvangen, waardoor hun vereniging een tastbare getuigenis is van liefde, trouw, vergeving en hoop.
Van het vieren van het sacrament naar het leven ervan
De Argentijnse theologieprofessor María Marcela Mazzini sprak vervolgens over de mystagogie van de sacramentele band, waarbij ze de deelnemers uitnodigde om "de eerste jaren van het huwelijk te beschouwen als een ware mystagogie van het sacrament dat is gevierd"-een geleidelijke ingang in zijn mysterie.
"De vroege Kerk noemde mystagogie deze progressieve introductie in een mysterie dat al sacramenteel was ontvangen: wat was gevierd was waarachtig en doeltreffend, maar moest van binnenuit worden begrepen en omgevormd tot een levende werkelijkheid," legde ze uit.
Iets soortgelijks gebeurt in het huwelijk, zei ze: "De overeenkomst start een echte band op, een communio personarum die geroepen is om stapsgewijs zijn eigen waarheid te ontvangen: de overgang van het sacramentum celebratum naar het sacramentum vivendum, zonder de gave van de taak te scheiden, noch genade van vrijheid."
Mazzini herinnerde eraan dat Amoris laetitia de "ja" van de echtgenoten beschrijft als het begin van een reis, eerder dan iets dat al compleet is.
De eerste jaren van het huwelijk, merkte ze op, vereisen dat paren hun financiën, werk, huishoudelijke taken, relaties met hun oorspronkelijke gezinnen, seksualiteit en, vaak, het leven met kinderen opnieuw organiseren.
Bronnen van crisis
"Vier sleutelgebieden van crisis illustreren de dagelijkse Paasdimensie," zei Mazzini. Ze identificeerde "communicatie en conflicthantering," "de organisatie van het gedeelde leven," en "financiën en levensplannen."
De vierde is "sexualiteit en intimiteit, waar verschillen in verlangen, vermoeidheid, vruchtbaarheid en manieren van affectie uiten vermengd zijn met de algehele kwaliteit van de band."
Volgens de theoloog "ontstaat het 'wij' niet automatisch simpelweg omdat twee mensen van elkaar houden; het is evenmin de som van twee individuen, noch een fusie, maar eerder twee familiale culturen die aanleiding geven tot een derde, nieuwe en unieke."
Het zichtbare teken van een grotere Liefde
Het begeleiden van echtgenoten in hun eerste jaren van huwelijk betekent "erkend dat we niet slechts twee enkele individuen begeleiden, maar een ontluikende band-een 'wij' dat nog fragiel maar vol mogelijkheden is," aldus Mazzini.
"In zijn wezen kan het sacramentele huwelijk op deze manier worden begrepen: twee soorten vrijheid die, ondersteund door de trouw van Jezus Christus, hun wederzijdse acceptatie omzetten in het zichtbare teken van een grotere Liefde."
"Dit is ook een boodschap voor de Kerk en voor de wereld," besloot ze. "Eenheid betekent niet het uitwissen van verschillen; erbij horen betekent niet bezitten; zorgen betekent niet domineren; en trouw stelt ons in staat om met transformaties om te gaan zonder het verbond te verlaten."
Bedankt voor het lezen van ons artikel. U kunt op de hoogte blijven door u te abonneren op onze dagelijkse nieuwsbrief. Klik gewoon hier.
